iGaeilge

iGaeilge

By Concubhar O Liathain
Podchraoladh a thugann mo léargas ar chúrsaí an tsaoil agus rudaí a mheallann mo shúil is m'aird.
Available on 7 platforms
iGaeilge - Sceimhlitheoirí Chultúrtha
Fáilte romhaibh a chomh Sceimhlitheoirí Chultúrtha, sinne atá ag iarraidh inár slí beag féin bheith ag obair ar son na Gaeilge agus rud éigean a dhéanamh chun í a thabhairt slán agus beo beathach don ghlúin a thagann inár ndiaidh. Inné thug an Choimisiún um Ghearáin Craolacháin breith i leith ghearán a rinne Julian de Spáinn faoi théarma maslach, Cultural Terrorists, a thug Ivan Yates ar dhaoine a bhíonn ag plé leis an nGaeilge.  Diultaíodh don ghearán ar an ábhar gur diospóireacht poiblí a bhí ann agus nach raibh i gceist ach iarracht chun argóínt te teasaí a spreagadh.   Is cuimhin liom le mo linn gur tugadh 'abrasive Gaels', 'Taliban Teanga' is 'fanaiceoir' ar phobal na Gaeilge. An másla is measa ná go gcuirtear in iúl gur pobal sinn atá ag labhairt teanga atá marbh is nach ann dúinn. Táimíd beo.
17:06
March 22, 2019
iGaeilge - Oibiachtúlacht agus cás na Gaeilge/na Gaeltachta
Fáilte romhaibh chuig an eagrán seo de iGaeilge.  Inniu an 21ú Márta, comhnocht an Earraigh.  Tá síneadh breá sna trathnóntaí.    Ábhar a fhéadfadh bheith conspóideach atá á phlé inniu - oibiachtúlacht na h-iriseoireachta, an bhfuil feidhm leis i ré an idirlín?  Agus conas mar a bhaineann sin le cás na Gaeilge/na Gaeltachta?
25:06
March 21, 2019
iGaeilge - 7LáTG4 agus Gluaiseacht Cearta Sibhíalta na Gaeltachta
Fáilte romhaibh chuig an eagrán is déanaí de iGaeilge.  Cothrom an ama seo, ar an 18ú Márta 1969, a cuireadh tús le Gluaiseacht Cearta Sibhíalta na Gaeltachta.  Eagrán suimiúil agus ba mhór is fiú an leath uair breise.  Ba bhreá a thuilleadh eagráin mar seo.   Ag an am chéanna bhí an fócas ró mhór ar an aimsir atá caite agus an méid a baineadh amach i 1969 agus ó shin - gan a dhothain béime ar na ceachtanna atá le foghlaim ag an nglúin seo chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá romhainn.   Bhí sé seafóídeach chomh maith go raibh ar an gcainteoir ó Thír Chonaill agallamh a dhéanamh trí Skype le bheith páirteach beo sa chlár seachas go raibh ceangal ceart theilifíse ann idir Ghaeltacht Chonamara agus Gaeltacht Thír Chonaill.   
24:44
March 20, 2019
Gaeilge105 - Corp/Éadaí/Bia/Dathanna/Cruthanna (Body/Clothes/Food/Colours/Shapes)
Fáilte romhaibh go dtí an podchraoladh seo ina bhfuilimíd ag díriú ar thuismitheoirí le páistí atá ag freastal ar scoileanna lán Ghaeilge nó Gaeltachta.  Díríonn an eagrán seo ar an gcorp, éadaí, bia agus deoch, dáthanna agus cruthanna.  Bain taithneamh as.  Welcome to this podcast which is focused on supporting parents whose children are attending Irish medium and/or Gaeltacht schools.  This edition focuses on terminology to do with the body, clothes, food and drink, shapes and colours.  Enjoy. 
08:22
March 19, 2019
iGaeilge - Gluaiseacht Cearta Shibhíalta na Gaeltachta 1969-2019 agus Mise Éire le Tura Aratura
Seo chughaibh an eagrán is déanaí de iGaeilge agus inniu táim ag plé Gluaiseacht Cearta Shibhialta na Gaeltachta, gluaiseacht a tháinig ar an bhfód leath chéad bliain ó shin agus a bhain go leor amach lena linn. An bhfuil gá lena leithéid arís?   Cad é a bheadh á éileamh againn? Cad é atá de dhith chun sin a bhaint amach? In eagrán an lae inniu, den chéad uair, tá píosa ceoil againn ó Tura Aratura, an ceoltóír is an ealaíontóir a tháinig chughainn ón Aifric agus atá anois níos Gaelaí ná na Gaeil féin.   Seo Mise Éire mar nár chuala tú riamh roimhe é - agus chuirfeadh sé cloch ag rínce....  Má tá fonn ar dhaoine rianta ceoil a roinnt liom le go mbeidh siad ábalta lucht éisteachta a fháil ó éisteoir iGaeilge, tar i dteagmháil liom ag concubhar.oliathain@gmail.com  
25:27
March 19, 2019
iGaeilge - Lá Fhéıle Phádraig i Múscraí/Éire Aontaithe/Breatimeacht agus Gaeilge ar Today with Seán O'Rourke
Bhí ana cheiliúradh againn inné ar an bhféile náisiúnta i Múscraí agus paráid ana shiamsúil i mBéal Átha'n Ghaorthaidh.  Inniu, táimíd ag smaoineamh ar an ghnath shaol, Éire Aontaithe agus an 'brat úd' i Nua Eabharc, an Bhreatimeacht agus casadh eile arís ar an mbóthar agus rudaí deasa Gaelacha a thárla inniu cheana féin.
22:33
March 18, 2019
IGaeilge - Spreagadh Ráidió Fáilte, An Trácht i gCúil Aodha agus Naomh Abán
Inniu, 15 Márta 2019, tá ceannaras nua Ráidío Fáilte ag oscailt i mBéal Feirste.  Is mór an spreagadh a scéal, thosnaigh siad ag craoladh gan cheadúnas.  Taca an ama seo anuraidh a bronnadh an gradam 'Staisiún Ráidió na Bliana' ar Ráídió Fáilte ag Féile na Meán Cheilteach.    Is fada an bóthar é sin!   Spreagann sé mé le tabhairt faoin bpodchraoladh seo - agus podchraoladh a bheidh á sheoladh agam go luath le díriú ar Chúil Aodha, m'áit dhúchais anseo i nGaeltacht Mhúscraí.  In éagmais irischlár dár gcuid féin ar sceideal Ráídió na Gaeltachta, táím ag cur tús le seo le scéalta, seanachas, ceol, amhráin agus dánta an phobail seo a chur ós bhúr gcomhair.    Bí ag faire ar an aerspás seo!
09:05
March 15, 2019
iGaeilge - Domhnach na Fola agus Breatimeacht
Seo é an eagrán is déanaí de iGaeilge ina dtugaim m'fhreagra ar an chorr is déanaí i gcás theaghlaigh Dhomhnach na Fola ar son na cora agus an chasadh is déanaí ar bhóthar chasta na Breataine i dtreo na Breatimeachta.  Domhnach na Fola   Eanair 1972 Le Dónal  Ó Liatháín Mar  a shníonn an Fheabhail go leathan, go ngéilleann sí don ghlas-mhuir, Thárla slad-mharú an Eanáir san bhliain a seachtó dó Nuair a ghluais an slua gan airm ar mhór-shiúl d’éileamh cearta Is i nDoire teann na bhfallaí d’ardaíodh an gleo. I mbarr Shráid Liaim do scaipeadh iad ag uisce ‘s gás an airm Is go taobh an Bhogaigh treasna do chúlaíodar gan treoir, Ach na ndiaidh fé luas na Paras is ar Chearnóig chéasta Rossville Triúr déag fé lamhach gan taise fagadh marbh ar an bhfód. Ba dhubhach Dé Luain an baile is a muintir suaite creachta, Ag roinnt na gcorp mbocht stracaithe is a a n-ardú ‘bhaile leo; Is an Céadaoin duairc a lean é, ba thomhaiste trom an fhearthainn, Is na sléibhte i gclúid fé mhairg i ndluth bhrátaibh ceoidh. San reilig thuaidh cois caladh bhí brón ar Ghaeil is fearg ‘S do cháíneadar na barbair a scaoil na urchair leo, Ach ní thógann caint ná paidir ón mbás arís na mairbh Mar le spórt an tsaoil táid scártha is ní fhillfidh chughainn go deo. Go dtóga Críost gach anam díobh ‘na líonta lána casta, Go gleanntaibh árd na bhFlaitheas go brách i measc na naomh; Is más toil Dé go leanam iar ar bhóthar cruaidh na staire, Nach fearr an bás tá fearúil ná náir’ ós comhair an tsaoil; An bhfuil leigheas ach bás nó gaisce is cuirp ‘na línte leagtha; An bhfuil aon cheart do lagaibh gan lámhach gunnaí is piléar? Nó an mbeidh sa chré ‘na bhfairis, ó Gaeil is Gaill ‘na sreathaibh Sula scaoilfear snaidhm na staire is go mairimíd fé shéan.
20:48
March 14, 2019
Gaeilge - Scoil(School) 2
Tá an podchraoladh seo dírithe ar thuismitheoirí le daltaí ar scoileanna ina bhfuil an Ghaeilge mar theanga teagaisc ann - scoileanna Gaeltachta agus Gaelscoileanna, tuismitheoirí ar mhaith leo a gcuid Gaeilge a fheabhsú.  Tá an podchraoladh ag díriú ar chúrsaí scoile, ag scríobh nóta chuig an Priomhoide/Múinteoir, ag cabhrú le do pháiste obair bhaile a dhéanamh.  This podcast is aimed at parents whose children are attending Irish medium schools and who want to improve their Irish.  This particular episode focuses on school and homework, writing a note to your child's teacher or principal, helping him/her with homework.
11:04
March 14, 2019
iGaeilge - Físeán Fáil, Lá le Pádraig
San eagrán seo de iGaeilge, tugaim faoi fhíseán atá éisithe ag Fianna Fáil ag déanamh ionsaí ar an Rialtas faoin slad atá á dhéanamh ag an nGaeltacht. Cé go bhfuil go leor den fhírinne sa bhfíseán, tá slad déanta ar an nGaeltacht le tamall de bhlianta anuas, deich mbliana a luaitear san fhíseán, bhí FF i gcumhacht nuair a thosnaigh an slad seo.  Go deimhin i 2002/3, bhí Éamon Ó Cuív ina Aire nuair a gearradh go substaintiúil buiséad an Údaráis (agus buiséad an Fhorais).  Agus FF i gcumhacht i 2010/11, dúnadh OIfig an Phoist Bhéal Átha'n Ghaorthaidh.  Tuigtear dom freisin go raibh Siopa Uí Chorcora atá príomh ról aige sa bhfíseán dúnta roimh don OIfig a Phoist bheith dúnta, is é sin le rá le linn FF bheith i gcumhacht.  Ag tús an podchraoladh, déirim dán a chum m'athair, Dónal Ó LIatháin, in omós do Naomh Phádraig.  
17:38
March 13, 2019
Gaeilge103 - Ar Scoil/At School (Cuid 1)
Seo áis do thuismitheoirí atá páistí leo ag freastal ar Scoil Gaeltachta nó Gaelscoil nó scoil ar bith ina bhfuil an Ghaeilge á múineadh ann agus iarracht á dhéanamh ar an tumoideachas.   This is a resource for parents/guardians whose children are attending Irish medium schools.  Díríonn an eagrán seo ar an scoil.  This edition focuses on the school.   Beidh páirteanna eile ar an ábhar seo.  There will be follow up editions on this subject. 
05:37
March 13, 2019
iGaeilge - Cúrsaí Reatha, Éire agus an Eoraifís, Seosamh Ó Cuaig agus a alt faoi SF i gComhrialtas, na Sínte Fada agus eile
Tá éagsúlacht ábhar faoi chaibidil ar phodchraoladh an lae inniu agam.  An údar íoróín a bhainim ó bhuairt Rialtas na Breataine go ndéanfaidh Aontas na hEorpa feall orthu maidir leis an gCúl Stad, ar cheart d'Éirinn dul go dtí an Eoraifís, an bhfuil an cheart ag Seosamh Ó Cuaig go bhfuil daoine buartha faoi SF i gcomhrialtas agus an chorr is déanaí is sobal fada na sínte fada......
23:21
March 12, 2019
Gaeilge 102 - An clann ar lean(family, continued)
Seo an dara mhír den rang Ghaeilge seo.  Tá sé dírithe ach go h-áirithe ar thuismitheoirí atá páistí ag freastal ar scoileanna Gaeltachta nó Gaelscoileanna.   This is the second installment of my Irish class. It's aimed specifically at parents/guardians whose children are attending Gaeltacht schools or Irish medium schools.  
02:27
March 11, 2019
iGaeilge - Pop Up Gaeltacht Uibh Ráthach, Kia agus eile
Roinnt tuairimí fánacha uaim faoin bpop up Gaeltacht i nGaeltacht Uíbh Ráthaigh, fograí Gaeilge ar an raidió agus na meáin soisialta agus go leor eile.  Cúpla fógra freisin. 
22:50
March 11, 2019
iGaeilge Gaeilge 101
Seo podchraoladh speisialta do dhaltaí atá ag freastal ar ranganna atá á múineadh agam faoi láthair. Tá na ranganna seo dírithe ar thuismitheoirí go bhfuil a bpáistí ag freastal ar Ghaelscoileanna/Scoileanna Ghaeltachta.  Sna scoileanna seo is í an Ghaeilge teanga na scoile.   Tá fáilte romhaibh an podchraoladh seo a scaipeadh ar bhúr gcáirde atá ag foghlaim más maith libh.  Gaeilge/Gaoluinn Mhúscraí isea an chanúint atá agam. 
05:23
March 8, 2019
iGaeilge - Bígí ag Fáire ar TG4
Fáilte go dtí an eagrán is déanaí de mo phodchraoladh, iGaeilge.   Seo mise ag caint faoin gconspóid is déanaí maidir le méid an Bhéarla ar TG4.  Dar liom tá an cainéal idir dhá thine Bhealtaine.  Ní féidir leis an croí phobal a shásamh gan níos mó Gaeilge a chraoladh ach ní féidir leis an staisiún maireachtain san aeráid pholatúil (na déine) atá ann gan an mór phobal a thabhairt lei.  Tá gá dár liom le cainéal nua ar líne ar nós Molscéal agus Bloc chun riar a dhéanamh ar fhoghlaimeoirí fásta.   Tá gá le droichid a thogáíl idir an dhá bheann a luann ceannasaí TG4 lena pholasaí dhá bheannach. 
01:51
March 8, 2019
iGaeilge - Fuaim na hAbhann
Bhíos ar mo shuaimhneas glan ar maidin agus mé ag siúl le mo dhá ghadhar.  Chuas suas i dtreo Barr d'Ínse agus stopamar ag an droichead thar an tSuláin in aice leis an scoil.  Chuala mé fuaim na h-abhann ansan.  Agus d'áírigh mé na grastaí ó Dhia - grastaí an tsaoil más fearr leat - agus ansan d'fhilleas agus briseadh isteach ar mo shuaimhneas le smaointe faoin mhéid a bhí le rá ag Karen Bradley i leith na daoine ar mharaigh Arm na Breataine agus Póilíní ó thuaidh le linn na coimhlinte.  Dar lei, nach coireanna abea na feallmharuithe seo.  Ar ndoigh, dob iad.    Agus ansan ar mhaithe leis an crá croí a ruaigeadh téim go tabhairne i Kimmage, Baile Átha Cliath mar atá fear a'tí ag lorg tabhairneoir le Gaeilge le h-obair ann.  Yu Ming is ainm dom - NOT. 
28:08
March 7, 2019
iGaeilge-#LNMS19
Mo fhreagra ar Lá na Meán Soisialta 2019, ceann de mhór laethannta Seachtain na Gaeilge na bliana seo.  An tabhacht atá leis an Ghaeilge a úsáid ar líne agus gan beag a dhéanamh den mhéid Gaeilge a labhartar/a úsáidtear ar na meáin soisialta.   Deir daoine nach ionann é agus an fíor chomhrá a bhionn agatsa agus agamsa nuair a chastar ar an sráid sinn.  Ní aontaim.  Tá luach leis agus ní beag é, ní beag é in aon chorr.  Tagraim freisin don nós atá ag Gaeil bheith ró bhreithiúnach i leith Gaeilge dhaoine eile agus a bheith ag caitheamh anuas ar.  Ní dea nós é sin.  Ar eagla na mí thuisceana, níl aon ceangal oifigiúil agamsa ná an podchraoladh seo le Seachtain na Gaeilge nó Lá na Meáin Soisialta.  Níl anseo ach m'fhreagra pearsanta ar an ocáid. 
18:22
March 6, 2019
iGaeilge - Ní Chaithfear Éisteacht
A cháirde, seo léargas níos pearsanta b'fhéidir ar mo shaol inniu, tar éis dom filleadh ar m'áit dhúchais ó bheith ó thuaidh, mo shaol i Múscraí, thar nais le mo chlann agus mo mhuintir, Cór Chúil Aodha, múineadh na Gaeilge/Gaoluinne, cén fath go bhfuilim ag déanamh an podchraoladh seo in aon chorr.  Maireann sé timpeall leath uair a chloig. Ná h-ábair ná bhfuair tú foláireamh. 
29:26
March 5, 2019
iGaeilge - Craoltóirí, Ainmneacha i nGaeilge agus Taithí Gan Teorainn
Seachtain na Gaeilge atá ann agus ba cheart go mbeimís ag ceiliuradh na Gaeilge - agus tá - ach ar dtúis roinnt nótaí do chraoltóirí ar nós an BBC a chreideann gur deá smaoineamh é bheith ag déanamh cocstaí d'ainmneacha Gaeilge a fhoghrú - rud nach ndéanfadh siad le teangacha eile de réir mo thaithí.  Tá an BBC agus craoltóiri seirbhíse poiblí eile - táim ag caint fúibh, RTÉ - in ainm is a bheith neodrach.    Tá rud éigean le rá agam faoi éileamh iar imreoirí aitheanta an CLG ó thuaidh go mbeadh an chumann ag tacú le h-éilimh na mball go mbeadh reifreann ann ar son Éire Aontaithe i bhfianaise go bhfuil Breatimeacht ag teacht agus treisiú ag teacht ar an éileamh ar son athaontú na tíre chun na sé chontae a choimead san Aontas Eorpach - agus amach as an Ríocht Aontaithe i ré Breatimeachta. 
24:44
March 4, 2019
iGaeilge - Victor
Podchraoladh ina gcuirtear fáilte roimh cheapachán Victor Bayda ó Mhoscó ina Oifigeach Pleanála Teanga in Uibh Ráthach agus ina ghuítear rath ar a chuid oibre. Is mór an spreagadh atá tugtha ag Victor dúinn cheana féin lena chaint ar na meáin.   Ba cheart freisin bheith chomh cúramach faoi bheith ag fógairt bhás na Gaeilge sa Ghaeltacht agus atá Met Éireann ag moladh dá faisnéiseoirí aimsire bheith i dtaobh 'Téamh Domhanda'.   Agus tuilleadh....
19:20
February 26, 2019
iGaeilge - 'Zombaí Theanga' - Idir Dhá Thuar Dhóchais
Ní ghlacaim leis an dtuar a rinne Seán Ó Cuirreáin, iar choimisinéir teanga, agus é ag tagairt don mbaol go n-iompófaí an Ghaeilge ina 'zombaí theanga' de bharr go bhfuil an Rialtas tar éis a hata a chaitheamh leis an dteanga.   Fúinn féin atá slánú na Gaeilge sa Ghaeltacht.  Nach bhfuil an ceacht sin foghlamtha againn go fóill! Is tá go leor tuair dóchais ann ach iad a thabhairt faoi ndeara.
23:42
February 18, 2019
iGaeilge - Velvet Buzzsaw agus Glór na nGael
San eagrán seo tugaim mo léargas ar scannán nua Netflix, Velvet Buzzsaw, scannán atá lonnaithe i saol ealaín Los Angeles agus atá gné scanrúil ósnadúrtha ag baint leis.   Tá suim agam san ábhar ós rud é go rabhas mé féin ag obair i nDánlann go dtí le déanaí.   Agus tugaim gairdeas freisin do mo sheancháirde, Seamus agus Seán Mac Seáin atá ag fáil Gradam Ghlór na nGael ag an deireadh seachtaine nuair a bronnfar na gradaim ar fad ag ocáid in  Óstán Ghlasáin, Co. na hIarmhí.
16:57
February 7, 2019
iGaeilge - Resistance agus Trasna na dTonnta
Podchraoladh i nGaeilge, iontas na n-iontas.  Beidh míreanna éagsúla sa phodchraoladh - rachtanna feirge, tuairiscí nuachta, agallaimh, léamhanna, ranganna is eile.  
18:07
February 6, 2019
Make your own podcast for free with Anchor!
Anchor logo

Make your own podcast for free with Anchor!