Skip to main content
Leest

Leest

By Leest - open wetenschapsplatform over Nederlandse literatuur en cultuur
LEEST SPREEKT met neerlandici, literatuurwetenschappers en cultuurhistorici over actuele kwesties in de Nederlandse literatuur en cultuur. Luister mee met achtergrondgesprekken bij nieuwe publicaties, onderzoeksprojecten en maatschappelijke discussies. Redactie: Evelyne Shamier en Geert Buelens. Deze podcast is een initiatief van Leest, het open wetenschapsplatform over Nederlandse literatuur en cultuur.
Listen on
Where to listen
Apple Podcasts Logo

Apple Podcasts

Breaker Logo

Breaker

Google Podcasts Logo

Google Podcasts

Pocket Casts Logo

Pocket Casts

RadioPublic Logo

RadioPublic

Spotify Logo

Spotify

Currently playing episode

5. Over de vroege literaire Vlaamse Beweging

Leest

1x
6. Over de film 'De Oost' en verbeelding van de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog
De moeizame publieke omgang met het sluitstuk van de kolonisatie van Indonesië staat centraal in deze aflevering. Gasten:  Arnoud Arps schrijft aan de Universiteit van Amsterdam een proefschrift over herinneringen aan de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog, met focus op populaire cultuur. Hij is ook gastonderzoeker aan het Center for Southeast Asia Studies van de University of California, Berkeley. Hij schreef over De Oost en Indonesische films over hetzelfde onderwerp voor De Filmkrant.  Gerda Jansen Hendriks is in 2014 gepromoveerd op overheidsfilms over Nederlands-Indië; ze werkt als regisseur bij de afdeling Geschiedenis van de NTR. Voor Andere Tijden maakte ze onder meer afleveringen Door soldatenogen (29.12.2009), Onverwerkte oorlog (27.09.2015) en Revolusi in Indonesië (27.10.2018). Links: Officiële trailer De Oost // Educatieve website bij de film: De wereld van De Oost // Meet up 27 mei 2021, deel 1 en 2 // Nieuwsuurbijdrage over de film // Sander Philipse over het eenzijdige perspectief // Recensie uit Indonesië // Peter Breedveld over de gelijkenissen tussen de strip Rampokan van Peter van Dongen en de film // Interview met Rémy Limpach over zijn proefschrift De brandende kampongs van Generaal Spoor // Projectsite van het NIOD-onderzoek Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950 // Niels Mathijsen in De Groene over de discussie over het NIOD-onderzoek // Onze jongens op Java (BNNVARA, 2019) // Medialogica over Rawagede // Proefschrift Emerging Memory van Paul Bijl // Proefschrift Hoe Nederland Indië leest van Lisanne Snelders // Boek Performing Power van Arnout van der Meer
01:03:32
July 8, 2021
5. Over de vroege literaire Vlaamse Beweging
Niet elke dag wordt de auteur van een academisch artikel over literatuur uitgenodigd om het er in een radioprogramma over te hebben, maar begin dit jaar overkwam het Kevin Absillis toen hij op Leest zijn reeks over Hendrik Conscience aan het publiceren was. Het zegt iets over de positie van Conscience in de Vlaamse samenleving, maar ook over het onderwerp: het vermeend racisme van de man waarover nog altijd spreekwoordelijk wordt beweerd dat hij de Vlaming heeft leren lezen. Kevins Leest-reeks is nu deels verschenen in tijdschrift WT, Wetenschappelijke Tijdingen (ook op Folio). Een mooi moment voor een gesprek over de neerlandistische omgang met de vroege literaire Vlaamse Beweging. Gasten zijn: Kevin Absillis, hoofddocent Moderne Nederlandse Letterkunde (Universiteit Antwerpen); auteur van o.a. Vechten tegen de bierkaai over uitgeverij Manteau, edities van Pallieter van Felix Timmermans en De verwondering van Hugo Claus en, met Kris Humbeeck en onze andere gast, samensteller van een opstellenbundel over Conscience, De Grote Onleesbare. Janneke Weijermars, universitair docent Moderne Nederlandse Letterkunde (Universiteit Groningen); publiceerde o.a. over de vroege geschiedenis van de neerlandistiek, de Nederlandse Waterloo-literatuur en Prudens van Duyse. Ze is (net als Kevin en Geert Buelens) gepromoveerd in Antwerpen (proefschrift Stiefbroeders). LINKS:  De verbeelding van de leeuw waarin Kris Humbeeck oproept de geschiedenis van de Vlaamse Beweging vóór 1830 te bestuderen // De nieuwe Conscience-biografie Voor moedertaal en vaderland van Johan Vanhecke // Het artikel in De Lage Landen over de Vlaamse intellectuelen en het Belgische koloniale project // Encyclopedia of Romantic Nationalism in Europe // Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging // Scriptie van Anke Wymenga over Prudens van Duyse & Maria Doolaeghe // De hut van tante Klara (1865) van Johanna Desideria Courtmans-Berchmans // Recensie van Liselotte Vandenbussches proefschrift over vrijzinnige vrouwen in Vlaamse tijdschriften // Marie Elisabeth Belpaire: gender en macht in het literaire veld, 1900-1940 van Geraldine Reymenants.
01:21:15
June 30, 2021
4. Over Herman Gorter
Herman Gorter is niét de dichter van Mei, leren we in deze aflevering van de podcast. Waarvan dan wel? En welke bijdrage aan ons beeld van de activistische dichter hoopt het boekje De totale Gorter te verspreiden? Over het belang en de betekenis van Gorter voor onze tijd spreekt Geert Buelens met Johan Sonnenschein en Hannah van Binsbergen. Links: • Pan van Gorter (de versie uit 1916) waar De totale Gorter vaak op ingaat. • Gorters Liedjes, waar Hannah zo van houdt. • De verfilming van Gorters Een dag in ’t jaar waar Johan dramaturgie voor deed. • Op De Reactor verscheen Johans recensie van Hemelbestormers. De revolutie van de Tachtigers van Bart Slijper en die over de tentoonstellingscatalogus Rumoer in de stad. De schilders van Tachtig. ​• Het boek van Kristin Ross over Rimbaud en de Parijse commune dat Hannah vermeldt.
01:04:60
June 16, 2021
3. Over het klimaatvonnis tegen Royal Dutch Shell
Op 26 mei 2021 om 15u28 werd Nederlands nieuws plots wereldnieuws toen de rechter in Den Haag olie- en gasbedrijf Shell verplichtte de uitstoot van broeikasgassen voor 2030 met 45% terug te brengen ten opzichte van 2019. Geert Buelens spreekt met Keetie Sluyterman over dit bedrijf dat zo innig is verweven met de kapitalistische, koloniale en milieugeschiedenis van Nederland. Keetie Sluyterman, emeritus hoogleraar bedrijfsgeschiedenis (Universiteit Utrecht), is gespecialiseerd in de Nederlandse bedrijfsgeschiedenis van de 19e en 20e eeuw. Ze schreef het laatste deel van Geschiedenis van de Koninklijke Shell en een reeks andere boeken en artikelen over ontwikkelingen binnen het Nederlandse bedrijfsleven.  • ‘Royal Dutch Shell: Company Strategies for Dealing with Environmental Issues’ (2010) • ‘Corporate Social Responsibility of Dutch Entrepreneurs in the Twentieth Century’ (2012) • De bedrijfsgeschiedenis van Hoogovens/Tata Steel (2018) Voorts ter sprake:  Documentair theaterstuk De zaak Shell (2020) van Anoek Nuyens en Rebekka de Wit voor Frascati en De Nwe Tijd, i.s.m. Milieudefensie. // TV-bewerking van Norbert ter Hall voor BNNVARA. // Tegenlicht over theaterstuk en rechtszaak. // Podcast-aflevering van Carbon Removal Newsroom met Holly Jean Buck over het Shell-vonnis. // De Shell Journaal boekjes die tussen 1961-1993 als relatiegeschenk werden verstuurd. // Trinta di Mèi – Curaçao 1969. // De Boycott Shell-campagne om het bedrijf te dwingen Zuid-Afrika te verlaten in de strijd tegen Apartheid. // Shells betrokkenheid bij de strijd in Nigeria die Ken Saro-Wiwa het leven kostte. // Het vonnis van 29 januari 2021 waarin Shell aansprakelijk werd gesteld voor olielekkages in Nigeria. // De Franse revisionistische studie Une autre histoire des ‘Trente Glorieuses’ (2016). // Nederland Gidsland.
01:14:49
June 8, 2021
2. Over het vertalen van 'Bezette stad' van Paul van Ostaijen
Het is Paul van Ostaijen-jaar! 125 jaar werd de dichter geboren in Antwerpen en 100 jaar geleden verscheen zijn bundel Bezette stad, over het leven in zijn geboortestad tijdens de Eerste Wereldoorlog. In deze podcast spreekt Geert Buelens met de Roemeense en Engelse vertalers van Bezette stad. Alexa Stoicescu studeerde Duits en Nederlands in Boekarest en Antwerpen en Nederlandse literatuur aan de Universiteit van Amsterdam; ze vertaalde onder meer werk van Marieke Lucas Rijneveld, K. Schippers en Arnon Grunberg naar het Roemeens. Haar vertaling van Bezette stad, getiteld Orașul ocupat (2019) verscheen bij frACTalia. David Colmer heeft een lange lijst vertalingen én bekroningen op zijn naam staan, waaronder de Vondelprijs – de belangrijkste prijs voor literaire vertalers in ons taalgebied. Hij vertaalde proza van onder meer Peter Verhelst, Gerbrand Bakker en Bart Moeyaert en poëzie van Hugo Claus, Anna Enquist en Radna Fabias. Zijn Engelse vertaling Occupied City (2016) verscheen bij Smokestack Books. Links: • Bezette stad – het boek zelf en een kleine eeuw kritische en academische reacties (DBNL). • Van Ostaijen over de typografie en mogelijke vertalingen van Bezette stad (DBNL). • Van Ostaijenbiograaf Matthijs de Ridder publiceerde onlangs Boem Paukeslag, ruim 300 bladzijden close reading en contextualisering, ook te lezen als een reis- en wandelgids. Samen met Vlaams-Nederlands Huis deBuren organiseerde De Ridder tijdens het begin van de coronapandemie leesateliers over de bundel, waarin telkens ook hedendaagse schrijvers en artiesten om een creatieve reactie werd gevraagd. 65 ‘antwoorden op Bezette Stad’ zijn nu gepubliceerd als Besmette Stad. Bezette stad is een boek om te lezen, maar door de bijzondere typografie ook een boek om naar te kijken – ideaal dus voor literaire tentoonstellingen, en zo zijn er in Antwerpen nu een hele reeks. • In het Letterenhuis loopt tot 27 juni 2021 de tentoonstelling BEZETTE STAD 100. Daar zijn voor het eerst ook delen te zien van het bijzondere handschrift van het boek dat eerder dit jaar door de Vlaamse Overheid is aangekocht. • In de Permekebibliotheek is een kleinere Bezette stad-tentoonstelling die zich vooral richt op het leven in Berlijn, waar Van Ostaijen het boek schreef.  • In de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience is tot 30 sept. 2021 een overzicht te zien van de vertalingen van Van Ostaijen.
56:60
May 20, 2021
1. Over Hafid Bouazza en zijn belang voor de Nederlandse literatuur
Het was kil en guur toen het nieuws bekend raakte dat Hafid Bouazza was overleden, nauwelijks 51 jaar oud. Over zijn literaire werk en zijn belang voor de Nederlandse literatuur spreekt Geert Buelens met Henriette Louwerse en Liesbeth Minnaard. Links: - Werk van en over Hafid Bouazza via de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. - Het proefschrift van onze eerste gast Liesbeth Minnaard, New Germans, New Dutch. Literary Interventions (2009), gratis te lezen via Amsterdam University Press. - Het proefschrift van onze tweede gast Henriette Louwerse, Homeless Entertainment. On Hafid Bouazza’s Literary Writing (2007), Google Books. - Het In Memoriam dat Henriette Louwerse schreef voor de lage landen (artikel). - Hafid Bouazza op een literaire avond in Tilburg in 2009, interviewer Sander Bax (video). 
01:15:37
May 8, 2021