Skip to main content
Príomhoideachas

Príomhoideachas

By Toirdealbhach Ó Lionáird
Ceannaireacht scoile
Listen on
Where to listen
Apple Podcasts Logo

Apple Podcasts

Breaker Logo

Breaker

Google Podcasts Logo

Google Podcasts

Pocket Casts Logo

Pocket Casts

RadioPublic Logo

RadioPublic

Spotify Logo

Spotify

Comhrá le T.J. Ó Ceallaigh
Is léachtóir é T.J. agus Stiúrthóir na Staidéar Iarchéime Múinte san Oideachas sa Roinn um Oideachas Teanga agus Litearthachta, Coláiste Mhuire gan Smál i Luimneach. Tá clú agus cáil air go hidirnáisiúnta mar léachtóir agus más maith leat tuilleadh a léamh faoina chuid oibre, lean an nasc seo: https://www.mic.ul.ie/staff/383-tj-o-ceallaigh. San eagrán seo, an ceann deireanach don sraith seo, insíonn T.J. faoina chuid oibre lá go lá; na poist a bhíodh aige mar phríomhoide sa tír seo agus thar lear; conas ar bhain sé post ceannaireachta amach mar phríomhoide; cad ina thaobh an ghaelscolaíocht mar sprioc dó in ainneoin an easpa taithí a bhí aige san earnáil; an tús a chuir sé lena ghairm i gCloch na Coillte agus an fhorbairt a bhí fós le déanamh dar leis; conas ar shroich sé an t-ardán tríú leibhéal agus a chumas ceannaireachta á fhorbairt aige; an cheist taighde a roghnaigh sé ón gcéad lá agus an bhearna idir cruinneas na ndaltaí agus teagasc na múinteoirí a fhiosrú; na heasnaimh san oiliúint do mhúinteoirí agus an M. Oid. san Oideachas Lán-Ghaeilge agus Gaeltachta a bhunú chun freastal ar na riachtanais sin; na múinteoirí díograiseacha a thugann faoin gclár agus an éagsúlacht a bhíonn eatarthu a chruthaíonn draíocht éigin; an bhéim atá ar an gceannaireacht sa chlár; an taighde atá déanta aige: le Aoife Ní Shéaghdha faoin gceannaireacht scoile, an ról atá ag an teicneolaíocht; an taighde atá idir lámha aige leis an Dr Gabrielle NigUidhir faoi thréithe an múinteoirí a fheidhmíonn sa tumoideachas; an comparáid idir an cleachtas sa tír seo agus atá ar siúl go hidirnáisiúnta, bíodh sé sa mhúinteoireacht nó i gceannaireacht scoile; a chomhairle do mhúinteoirí eileagus iad ag obair chun barr feabhais a bhaint amach; na deiseanna atá roimhe fós. Déan teagmháil le T.J. ar Twitter: @tj_oceallaigh 
32:30
August 4, 2021
Comhrá le Jennifer Uí Dhuibhir
Is múinteoir agus Príomhoide Cúnta i Scoil Gharbháin i nDún Garbhán í Jennifer. Pléitear a saol ag fásadh aníos sa Ghaeltacht agus an tionchar ar a saol anois; an t-oideachas iomlánaíoch a cuireadh uirthi agus a spreag í don ghairm; cáiliú mar mhúinteoir i gColáiste Mhuire gan Smál "an baile as baile"; an bealach ina bhfuil oideachas sa choláiste tar éis forbairt agus athrú; an múnla le linn na paindéime nuair a d'éirigh le mic léinn agus múinteoirí obair as lámh a chéile i mbliana; an rang atá aici agus an obair a dhéanann sí lá go lá; an t-oideachas luath-óige "Aistear" (https://curriculumonline.ie/Early-Childhood/?lang=ga-ie); an taighde a rinne sí bainteach leis seo agus na ceisteanna agus torthaí a d'eascair as; an buntáiste a bhfuair sí as dá cleachtas; conas a dhéantar meastóireacht ar obair na scoile; míniú ar an délitearthacht; na cúiseanna a bhíonn ag daoine dul i mbun taighde; an tsuim a léiríonn tuismitheoirí in oideachas a bpáistí; an fhoghlaim chumaisc agus an teicneolaíocht mar spreagadh don phaindéim; an todhchaí ará roimpi mar mhúinteoir. Bain gach taitneamh as!  Déan teagmháil le Jennifre ar Twitter: @BeanALeanna .
32:27
July 20, 2021
Comhrá le Ciara Ní Chonchubhair
Is múinteoir bunscoile i nGaelscoil Phort Láirge í Ciara. Tugann sí léargas ar a suim sa nádúr; a bóthar isteach sa ghairm; an teanga imithe uaithi ar feadh tamaill; múineadh i Sasana i scoil inar nach raibh Béarla ag na scoláirí agus a taithí ann; tabhairt faoi thogra taighde feidhmeach ann; filleadh ar Éirinn; cad a spreag í don staidéar iarchéime; stór focail agus teanga an fhile; dea-chleachtas an mhúinteora don sealbhú teanga mar ábhar taighde; an tionchar ar a cuid oibre ó shin; na rudaí atá fós le baint amach aici.  Déan teagmháil le Ciara ar ríomhphost: ciara@gaelscoilphortlairge.ie Bain taitneamh as!
34:07
June 28, 2021
Comhrá le Sinéad Ní Éigní
Is múinteoir agus Leas-Phríomhoide i nGaelscoil Mhichíl Cíosóg Inis í Sinéad. Insíonn sí: faoi cad a spreag í don ghairm; an t-aistriú ó bhunscoil go gaelscoil agus í 5 bliain d'aois; an cinneadh dul le Leas-Phríomhoideacht; an difríocht idir gaelscolaíocht agus scolaíocht i gcoitinne (an teanga, an pobal); an M.Oid san Oideachas Lán-Ghaeilge agus Gaeltachta (mar "caitheamh aimsire"); an tumoideachas idirnáisiúnta; an tráchtas bunaithe ar fhoghlaimeoirí a bhíonn ina gcumarsáideoirí iontacha ach a bhíonn ag streachailt le cúrsaí cruinnis; an tábhacht a bhaineann le tacú lena chéile mar mhúinteoirí agus an easpa ama a bhíonn againn chuige sin; an bealach ina bhfuil ceol agus an teanga fite fuaite lena chéile; an caidreamh atá aici leis an bPríomhoide ina alma mater féin (de shíor ag foghlaim uaidh); an ról mar Leas-Phríomhoide; an fhoghlaim lasmuigh den scoil; na luachanna atá aici ar scoil agus sa bhaile; a dóchas don ghaeloideachas. Bain gach taitneamh as! Sonraí teagmhála: sinead.ni.eigni@gmail.com
31:11
June 18, 2021
Comhrá le Cáit Uí Lochlainn
Is múinteoir bunscoile í Cáit atá ag múineadh i nGaelscoil Mhacan i gCorcaigh. Pléitear na modhanna múinte a thug sí léi go dtí an gaelscoil ó bhunscoil eile; a grá don Ghaeilge; cad a spreag í don chúrsa M.Oid. (tionchar Sheán Uí Bhroin ón ollscoil i gCorcaigh, mar shampla); na dúshláin a bhí roimpi ar an gcúrsa; an t-ábhar don tráchtas–"idirghabháil sa Mhatamaitic i nGaelscoil DEIS"; an tábhacht a bhaineann leis an teanga sa Mhatamaitic; an cur chuige agus na torthaí nach raibh sí ag súil leo; na rudaí atá foghlamtha aici; a comhairle do mhúinteoirí eile. Is féidir teagmháil le Cáit ar Twitter @CaitUiLochlainn .
29:26
June 9, 2021
Comhrá le Caoimhe Uí Mhuirgheasa
Is Leas-Phríomhoide í Caoimhe i nGaelscoil Chluain Meala, Co. Thiobraid Arann. Chaith sí seal i scoil Eorpach sa Ghearmáin freisin agus tá fréamhacha aici i bPort Láirge, as a tháinig a tuismitheoirí ó dhúchas. Déanann sí tagairt do seo, chomh maith leis an spreagadh a bhfuair sí óna tuismitheoirí, tosnú amach i scoil úrnua, a tuiscint ar cheannaireacht agus an spreagadh a bhfuair sí sa Ghearmáin, an tumoideachas ann, cúrsa oiliúna a chabhraigh léi tabhairt faoin bpost mar Leas-Phríomhoide, conas déileáil leis an ualach oibre agus an ról mar mhúinteoir a shásamh ag an am céanna, an taighde a chur sí i gcrích anuraidh a bhain le dea-fhoghlaimeoirí teanga i gcúplaí (a suim san ábhar, na torthaí, na ceisteanna atá ann fós). Bainigí lán-taitneamh as! Déan teagmháil le Caoimhe trí ríomhphost: caoimhemuinteoir@gmail.com
27:56
May 25, 2021
Comhrá le Ciarán Ó Conghaile
Is múinteoir Staidéar Gnó agus Cuntasaíocht é Ciarán agus tá sé i mbun oibre i gColáiste Cois Life i Leamhcán, B.A.C. Labhraíonn Ciarán faoina chúlra oideachais; an t-aistear ón scoil Ghaeltachta go scoil san ardchathair; conas  tacaíocht a lorg ó chomhleacaithe; an taighde atá déanta aige maidir le daoine óga a spreagadh mar cheannairí Ghaeilge ; pobal a thógaint ar scoil agus sa saol; an taithí atá aige mar oide ar an Teastas sa Teagasc Ábharbhunaithe i gColáiste Mhuire gan Smál, Luimneach; na heasnaimh sa soláthar acmhainní dá ábhair féin agus an bóthar roimhe amach anseo. Tá súil agam go mbainfidh sibh taitneamh agus tairbhe as! Is féidir teagmháil le Ciarán ar Twitter: @oConghaileC 
26:22
May 11, 2021
Comhrá le Conal Mac Seáin
Is léachtóir le Gaeilge i gColáiste San Aingeal, Sligeach, é Conal. Is as Bhaile na Finne i nGaeltacht Thír Conaill dó.  Cloistear ó Chonal maidir lena chosán i dtreo na múinteoireachta ón ngairm mar altra; an saol mar léachtóir i Sligeach; an bhearna eolais a spreag an taighde is déanaí a rinne sé (dírithe ar phróifílí na múinteoirí a mhúineann trí Ghaeilge); caighdeán na Gaeilge agus an codarsnacht idir an 3ú agus 2ú leibhéal; conas barr feabhais a bhaint amach mar mhúinteoir; an fhoghlaim seachas torthaí; a thodhchaí amach anseo.  Is féidir teagmháil le Conal ar Twitter: @deselby10 Bainigí taitneamh as! 
27:24
May 2, 2021
Comhrá le Christine Ní Chathasaigh
Is múinteoir Eacnamaíocht Bhaile agus Gaeilge í Christine Ní Chathasaigh, Ciarraíoch atá lonnaithe i Luimneach agus ag múineadh i nGaelcholáiste Luimnigh. Roinneann sí a tuairimí faoi: oideachas trí Ghaeilge; na hábhair atá aici; an teicneolaíocht chomhtháite san fhoghlaim; an topaic thaighde a roghnaigh sí dá Mháistreacht: freagracht na múinteoirí ábhair i dtaobh an Gaeilge (agus a moltaí don Aire Oideachais dá bharr); ag obair mar oide ar an Teastas sa Teasgasc Ábharbhunaithe (TTA); tacú le múinteoirí a gcuid Gaeilge a fhorbairt ar scoil fiú gur ábhar leochaileach é; meántóirí teanga; a triall amach anseo; agus an bhearna sa taighde atá fós le líonadh. Is féidir teagmháil le Christine ar Twitter: @NiChathasaighC 
26:55
April 18, 2021
Comhrá le Sinéad Nic Stiofáin
Is Leas-Phríomhoide í Sinéad i Scoil Chuimsitheach Chiaráin sa Cheathrú Rua. Pléitear a cúlra oideachais, an t-aistear ón ardchathair go dtí an Ghaeltacht, cúrsaí agallaimh, an Polasaí don Oideachas Gaeltachta, an t-ábhar dá Máistreacht san Oideachas, comhairle do dhaoine ag dul faoi agallamh agus a bheith ina Príomhoide nó gan! Bain taitneamh as!
34:38
April 10, 2021
Comhrá le Carmel Nic Airt
Is iar-Príomhoide ar Ghaelscoil Mhichíl Uí Choileán í Carmel Nic Airt. Pléitear: cad a spreag í i dtreo na gairme; an dearfacht agus na dúshláin a bhaineann leis an ról; an fhorbairt ghairmiúil leanúnach; fís, foghlaim agus comhoibriú; slán a ghabháil leis an bpríomhoideacht; staidéar sa bhreis; comhairle don agallaí; cúrsaí Gaoluinne na linne seo. Bain taitneamh agus tairbhe as!
25:50
March 31, 2021
Comhrá le Máire Ní Ghráinne
Is múinteoir bunscoile í Máire agus cloistear faoina post mar mhúinteoir, an taithí a bhfuair sí ón Máistreacht atá curtha i gcrích aici le déanaí, an difríocht maidir le ábhar agus teanga a mhúineadh sa Ghaeltacht, a tuairimí faoi cheannaireacht scoile agus an t-eispéireas a bhí aici obair le TG4 Cúla 4 ar scoil. Bain taitneamh as!
26:47
March 17, 2021
Comhrá le Evelyn Ní Raghaill, múinteoir i bhfeighil ar Choláiste na Tulchann, B.A.C. 15.
I measc na téamaí a phléitear, tá a cúlra oideachais, dúshláin Covid-19, forbairt an aonaid, an t-oideachas speisialta, a cleachtais ceannaireachta, comhairle do cheannairí eile agus stádas an teanga ar scoil agus sa phobal. Bain taitneamh as!
23:22
March 1, 2021
Comhrá le Seán Óg Ó Duinnín
Comhrá le Seán Óg Ó Duinnín, Príomhoide Scoil Mhuire, Béal Átha an Ghaorthaidh, Co. Chorcaí agus Oide Saoil (www.spreagadh.com) Pléitear téamaí ar nós cúlra na scoile, Covid-19, oiliúint don phost, stíleanna ceannaireachta, guthanna na rannpháirtithe, an sástacht a bhaineann leis an bpost.  Bain taitneamh agus tairbhe as!
32:08
February 24, 2021