Voor de Ommekeer

Voor de Ommekeer

By Voor de Ommekeer
Platform dat mensen uit verschillende disciplines en maatschappelijke sferen bij elkaar brengt om na te denken over de grote veranderingen van deze tijd.
Available on 9 platforms
Harald Benink: Kapitaalratio's banken historisch laag - nieuwe crisis ligt op de loer
De financiële crisis van begin deze eeuw heeft flinke schade aangericht in de wereldeconomie. Inmiddels kennen we de feiten, de oorzaken zijn in kaart gebracht en onderzoekers hebben stapels maatregelen voorgesteld om een nieuwe crisis te voorkomen. ‘Ondanks dat alles zijn echter de juiste maatregelen nog steeds niet geïmplementeerd’, zo stelt Harald Benink ongerust.
38:32
January 21, 2019
Govert Buijs: Ons economisch denken is te monomaan - op naar een vreugdevolle economie
Aan het begin van dit jaar heeft Govert Buijs, hoogleraar aan de Goldschmeding-leerstoel voor Economie en Civil Society, in zijn inaugurele rede een pleidooi gehouden voor het doordenken van economie in termen van vreugde, met een sterke gerichtheid op wat bijdraagt aan het opbloeien van mensen. Dit in tegenstelling tot het huidig dominante denken over economie in termen van efficiëntie en excellentie. Volgens Buijs levert de economie ons veel goeds, maar ontstaan er ook nieuwe aberraties zoals milieuvervuiling en burn-out. Daarom doen we er goed aan om de volgende fundamentele vraag opnieuw te stellen: waartoe is de economie op aarde? In dit gesprek vertelt Buijs over de zoektocht naar het antwoord op deze vraag.
39:43
January 21, 2019
Hoogleraar Pieter Gautier: 'Geen tijd voor Donut-economie'
In 2017 sprongen twee boeken over de economie uit boven de rest: Kate Raworth's Doughnut Economics en Jean Tirole's Economics for the Common Good. Beiden zoomen in op politieke, economische en ecologische problemen van deze tijd, maar komen tot totaal verschillende conclusies en oplossingen. Waar Raworth voorstelt ons denken over de economie radicaal om te gooien, pleit Tirole juist voor een bekrachtiging hiervan. Wat moeten we met deze ideeën? Pieter Gautier, hoogleraar economie, in gesprek met David van Overbeek over de economische wetenschap en haar rol in deze tijd.
37:03
January 21, 2019
Filosoof René ten Bos over populisme, fake news en klimaatproblematiek
In dit gesprek bespreken filosoof en denker des vaderlands René ten Bos en Ad Verbrugge het nieuwste boek Het Volk in de Grot. 
55:14
January 21, 2019
Bas van Bavel: Wordt economie NL net zo feodaal als VS? Historisch kantelpunt is in zicht.
Er heersen grote en schadelijke misvattingen over wat economische markten precies zijn. Dat blijkt uit het internationaal geloofde boek van Van Bavel The Invisible Hand. Hierin duidt hij de historische ontwikkelingen van markten en stuit hij op een aantal fundamentele blinde vlekken van ons huidig economische denken.
42:18
January 21, 2019
Assistent professor Nolen Gertz: Do digital technologies make us more nihilistic?
In our times, digital technology is ubiquitous and immediately at our disposal. Yet, while we feel empowered by these technologies, we experience displacement and unease at the same time. According to assistant professor of applied philosophy Nolen Gertz (UT) this has something to do with the way that modern digital technologies mediate our relation to the world. Sometimes even in ways that go unnoticed. And that can be dangerous.
48:02
January 21, 2019
Remco Breuker: Politiek kan niet om Noord-Koreaanse strafkampen heen
Noord-Korea is een land dat sterk tot de verbeelding spreekt. Het gesloten karakter, de absurde propaganda en de onzekerheid over de aanwezigheid van kernwapens zorgt voor veel speculaties en soms karikaturale beeldvorming. Volgens hoogleraar Koreastudies Remco Breuker is het juist deze beeldvorming die een goed begrip van de situatie in Noord-Korea in de weg staat. In zijn boek De B.V. Noord-Korea zet hij uit een hoe het land volgens hem werkelijk in elkaar zit en hoe we het beter kunnen begrijpen.
44:19
January 21, 2019
Kees de Kort: Succes beleid Trump bedreigt bestaansrecht gevestigde orde
Kees de Kort, economiecommentator bij BNR, in gesprek met Paul van Liempt over de wereldeconomie en het beleid van Trump.
38:55
January 21, 2019
Hans Duijvestijn: 'Schoolbesturen laten miljarden op de plank liggen'
Sinds 1996 wordt het onderwijs in Nederland gefinancierd volgens de Lumpsum-methode. Dit systeem is niet onomstreden. Er zouden perverse prikkels zijn die er voor zorgen dat het geld niet wordt gebruikt waar het primair voor bedoeld is. Recent onderzoek van Hans Duijvestijn, oud-bestuurslid van Beter Onderwijs Nederland, legt nog een systeemfout bloot: Schoolbesturen potten te veel geld op.
51:03
January 21, 2019
Sjoerd Bakker: Ethiek meegeven aan huidige IT-revolutie bijna onmogelijk
Ad Verbrugge in gesprek met Sjoerd Bakker, onderzoeker bij FreedomLab en schrijver, over zijn boek From Luxury to Necessity en de nieuwe technologische revolutie.
48:22
January 21, 2019
Arjen van Witteloostuijn: Studie bedrijfskunde is te Angelsaksisch geworden
Het is algemeen bekend dat in de jaren ‘80 grote economische veranderingen zijn doorgevoerd die hebben geleid tot de globalisering van markten. Lokale wetgeving met betrekking tot geld en bezit werden vervangen door een beleid van deregulatie wat ruimbaan moest geven aan internationale kapitaalstromen, wat op zijn beurt weer goed zou zijn voor de werkgelegenheid. Tot zover de optimistische theorie. Immers, dik veertig jaar later kunnen we weliswaar constateren dat het kapitaal in een geglobaliseerde economie floreert, maar er tegelijker een grote tweedeling is ontstaan tussen de mensen die hiervan profiteren en zij die dat niet kunnen. Hoe heeft deze kloof kunnen ontstaan?
43:23
January 21, 2019
Ruud Hendriks: 'Er woedt een grote strijd om dominantie in de mediawereld.'
Het medialandschap in Nederland oogt gevarieerd. Achter het grote aanbod van televisiestations en radiozenders woedt echter een grote strijd om dominantie. John de Mol lijkt deze wel eens te kunnen gaan winnen.
37:37
January 21, 2019
Gerard Drosterij: 'Constitutionele kwesties mogen populistischer worden'
Er wordt veel gesproken over toenemend populisme. Zo ook in Nederland. Nadat Fortuyn problemen benoemde kwam eerst Wilders die de nalatenschap van zijn ideeën voortzette  en er een schepje bovenop deed. Nu met Baudet erbij - die steeds meer in de peilingen stijgt - lijkt het rechts populisme volgens sommigen in Nederland groter dan ooit. Of toch niet? Volgens Gerard Drosterij, politiek filosoof, moeten we anders over populisme denken. “Ik denk dat populisme tegenwoordig door alle partijen heengaat. Populisme is naar mijn idee een politicus die ideeën in korte soundbites weergeeft en het volk naar de mond probeert te praten. Ook iemand als Jesse Klaver of Sybrand Buma gedraagt zich als populist.”
35:42
January 21, 2019
Eric Bartelsman: Digitale technologieën zetten traditionele baan op de helling
Het idee dat werk een belangrijke vorm van zingeving, socialisatie en disciplinering omhelst is voor iedereen vanzelfsprekend. Door ons dagelijkse werk krijgt een mensenleven gestalte, treden we in contact met anderen en kunnen we dingen bereiken die alleen onmogelijk zijn. Ondanks dat we niet anders gewend zijn staat de centrale rol die werk in ons leven speelt toch op de helling. Door technologisering en robotisering worden sluipenderwijs steeds meer banen overbodig en kunnen steeds meer taken uitgevoerd worden door robots. Wat zijn de gevolgen van deze ontwikkeling?
41:33
January 21, 2019
Erik Meester: Bloeiende bijlesindustrie is symptoom van dieper probleem in onderwijswereld
Computational thinking, informatievaardigheden, mediawijsheid… zomaar een greep uit de zogenaamde 21e-eeuwse vaardigheden die centraal zouden moeten staan in het onderwijscurriculum om kinderen goed voor te bereiden op een plek in een gedigitaliseerde maatschappij. Technologisering verandert niet alleen de aard van de maatschappij, zo luidt het volgens voorstanders van deze vaardigheden, maar ook het tempo waarin ontwikkelingen elkaar opvolgen. Kennis zou snel verouderen en aanpassingsvermogen is vereist om in te kunnen spelen op een dynamische omgeving. Een redelijk en logische verhaal, zo lijkt het. Maar er zijn ook critici. En zij roeren zich steeds actiever in het publieke debat.
46:31
January 20, 2019
Arnoud Boot: Echte oorzaken financiële crisis niet aangepakt. Europese megabanken slecht idee
De financiële crisis ligt inmiddels al weer tien jaar achter ons. Maar er zijn nog steeds zorgen, volgens Arnoud Boot, hoogleraar ondernemingsfinanciering en financiële markten. Niet alleen zit het financieel stelsel nog vol met schulden, ook is het door de wijze van vervlechting is het nog steeds vatbaar voor risico’s van binnenuit. In dit gesprek met Ad Verbrugge kijkt hij terug op de afgelopen tien jaar en blikt hij vooruit op de uitdagingen die nog voor ons liggen.
49:39
January 20, 2019
Paul Verhaeghe: Onze uitsluitingsmaatschappij is toe aan fundamentele veranderingen
De moderne maatschappij heeft moeite om hedendaagse fenomenen en ziekteverschijnselen zoals burn-out, depressie en angst- en paniekstoornissen te begrijpen. Alhoewel er erg veel middelen zijn die de symptomen bestrijden – denk aan antidepressiva – blijkt het erg moeilijk om tot de oorzaak van het probleem door te dringen. Volgens Paul Verhaeghe komt dit doordat de mens zich opnieuw tot zichzelf moet leren verhouden. Hij schreef er een boek over, waarin opvallend genoeg wordt teruggegrepen op oude bronnen om die nieuwe zelfverhouding te begrijpen. Samen met Ad Verbrugge verkent hij in dit gesprek de thematiek van zijn werk.
46:17
January 20, 2019
Jaap Versfelt: Niet de leerling, maar de leraar moet weer centraal binnen onderwijs
In 2012 gaf Jaap Versfelt zijn goed betaalde baan bij McKinsey voorgoed op om zich als initiatiefnemer van stichting leerKRACHT volledig te storten op de verbetering van het Nederlandse onderwijssysteem. Wat heeft hem hiertoe gezet? Wat is het verhaal achter deze stichting? Hoe valt het succes te verklaren? Paul van Liempt gaat hierover met hem in gesprek.
44:35
January 20, 2019
Frank Groenewegen: Is een cyberoorlog aanstaande?
Cybercriminaliteit is al zo oud als het internet zelf. De kans is groot dat je ooit wel eens op een frauduleuze URL hebben geklikt of een e-mailbijlage hebben geopend die een virus bleek te bevatten. Om dit tegen te gaan zetten overheid en bedrijven sinds jaar en dag in op voorlichting en preventieve maatregelen. Desondanks is cybercriminaliteit springlevend - denk maar aan een recente fenomenen als tikkiefraude of webwinkeloplichting. Hoe veilig zijn we eigenlijk op het internet? En hoe kunnen we ons beter beveiligen tegen cybercriminaliteit en hacks?
41:36
January 20, 2019
Ype de Boer: "Cynisch relativisme niet noodzakelijke reactie op nihilisme"
Onlangs sprak Ype de Boer op Brainwash festival, een jaarlijks filosofisch festival in de binnenstad van Amsterdam. Volgens sommigen voorzien festivals als Brainwash in een vraag naar zingeving als reactie op een steeds breder gedeelde ervaring van vervreemding in het leven van de moderne mens. In dit gesprek met Voor de Ommekeer legt Ype de Boer mede aan de hand van het werk van filosoof Giorgio Agamben uit hoe we deze ervaring kunnen begrijpen, welke reacties hierop mogelijk zijn en wat de consequenties kunnen zijn.
41:31
January 20, 2019
Ronald Kouvelt: Universiteiten kunnen veel meer innoveren op gebied van onderwijs
In 2016 begon Ronald Kouvelt met zijn compagnon Stucomm: een whitelabel-applicatie waarmee onderwijsinstellingen veel effectiever met studenten kunnen communiceren. Hij begon - zoals de start-up mythologie dat dicteert - op de spreekwoordelijke zolderkamer, maar is inmiddels gevestigd aan een grachtenpand waar hij leiding geeft aan ongeveer 60 medewerkers. Hoe is het zover gekomen en wat zijn de plannen voor de toekomst? Paul van Liempt gaat met hem het gesprek aan.
40:40
January 20, 2019
Dylan Vianen: Bildungonderwijs geeft studenten gevoel van richting waar ze naar verlangen
Zo rond de tijd van de Maagdenhuisbezetting kwam een kleine groep studenten en docenten in een kraakpand in de Amsterdamse Spuistraat bij elkaar omdat ze iets miste binnen het onderwijsaanbod en daar de zere vinger op wilde leggen. Onderwijs, zo ontdekten ze, moet meer zijn dan alleen kennisoverdracht; het dient ook een vormend karakter te hebben. Samen besloten ze zelf initiatief te nemen en dit onderwijs aan te gaan bieden. Bijna vijf jaar later floreert de Bildungacademie nog steeds en is ze onlangs zelfs door de VU gevraagd om een bachelor-breed programma mede vorm te geven, waarbij persoonlijke vorming van de student en het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staat. In dit gesprek met David van Overbeek vertelt Dylan Vianen hoe dit tot stand is gekomen en wat er allemaal in het verschiet ligt.
30:09
January 20, 2019
Arjo Klamer: Niet economisch maar cultureel beleid zou het allerbelangrijkste moeten zijn
Volgens velen is er niet wezenlijk veel veranderd aan ons economisch systeem sinds de financiële crisis tien jaar geleden uitbrak. Niet alleen zijn er biljoenen euro’s bijgedrukt om slechte leningen van banken op te kunnen kopen, ook het wetenschappelijk economisch verklaringsmodel is niet gekanteld. Over dit achterliggende raamwerk schreef Arjo Klamer een boek. In dit gesprek met Ad Verbrugge bespreekt hij hoe de economische discipline nog steeds te vele leunt op een verouderd en eenzijdige benadering van de mens, wat de gevolgen daarvan zijn geweest en hoe het beter kan.
54:55
January 20, 2019
Ad Verbrugge: Wordt het goede leven door de vrije markt ondermijnd?
Vanaf 2019 wordt er een nieuw lesboek voor het vak filosofie aan het voortgezet onderwijs gebruikt: Het Goede Leven en de Vrije Markt. Het boek kent een opvallende thematiek waardoor het niet alleen lijkt te zijn geschreven om gelezen te worden door middelbare scholieren. “Dat klopt”, zegt medeauteur Verbrugge, “We leven in een tijd waarin enorme vragen op ons afkomen die voor iedereen urgent gaan worden. Het is daarom ook te lezen door een breder publiek.” In dit gesprek voelt Paul van Liempt hem aan de tand.
58:49
January 20, 2019
Chris Aalberts: Decentralisatie dreigt van middelgrote gemeenten technocratische speelbal te maken
Sinds een aantal jaar is het landelijk beleid er op gericht meer bestuursaangelegenheden te decentraliseren. Op papier hebben gemeenten hierdoor extra taken, maar krijgen ze ook meer zeggenschap en verantwoordelijkheid zodat ze de lokale bevolking beter kunnen bedienen. Niet overal pakt dat goed uit, zegt Chris Aalberts, schrijver van het boek Palermo aan het Marsdiep. In Den Helder is volgens hem te zien hoe de papieren voordelen van decentralisatie in de praktijk teniet kunnen worden gedaan door andere krachten die spelen. In dit gesprek met David van Overbeek bespreekt hij waarom de Noord-Hollandse stad volgens hem symbool staat voor grotere uitdagingen voor de lokale politiek.
44:36
January 20, 2019
Stella Bergsma: #metoo-discussie heeft nog lang niet genoeg opgeleverd
Dat de #metoo-discussie tot hevige discussies heeft geleid staat buiten twijfel. Interessanter is de vraag wat het heeft opgeleverd. Wat is er werkelijk verandert na de massale bekentenissen van vrouwen wereldwijd? Volgens sommigen heeft de discussie juist ongewenste reacties opgeroepen. Zo zijn er mensen die zeggen aan #metoo-moeheid te leiden en klaar te zijn met het ‘gezeur’. En op plekken als Wall Street zouden vrouwen steeds meer gemeden worden om risico’s in te perken, zo werd laatst door Bloomberg opgetekend. “Een kinderachtige reactie van die mannen”, zegt Stella Bergsma. “De #metoo-discussie veroorzaakt ongemak, maar als mens moet je het ongemak juist aangaan en niet wegdrukken.” Aan Marlies Dekkers vertelt ze hoe dit ongemak aan te gaan en waarom we nog lang niet zijn waar we zouden moeten zijn.
39:36
January 20, 2019
Paul Scheffer: Slaat relativering grenzen om in onvrijheid?
Het recent ondertekende verdrag van Marrakesh heeft in veel landen stof doen opwaaien. Zo ook in Nederland. Wat volgens Paul Scheffer vooral opviel is de manier waarop kritiek op het pact is gemarginaliseerd en gediskwalificeerd terwijl er afspraken in het pact staan die wel degelijk wenkbrauwen doen fronzen, zoals richtlijnen voor positievere berichtgeving door media over immigratie. In dit gesprek bespreekt hij met Ad Verbrugge zijn blik op het Marrakesh verdrag, waarmee hij ook aan thematiek van zijn recent verschenen boek raakt.
49:35
January 20, 2019
Rob Falk: "Jonge zelfstandig ondernemers, maak je opleiding af!"
Bijna zijn hele leven bezorgde Rob Falk met zijn bedrijf Falk Coerier juridische en zakelijke post door heel Nederland. Voor vijf uur ’s middags afgehaald betekende voor tien uur de dag erna in de brievenbus. Zijn spoeddienst was naar eigen zeggen een gat in de markt, en het verhaal van zijn bedrijf onderschrijft dat. In dit gesprek met Jaap Koelewijn vertelt Rob Falk over zijn verhaal als ondernemer en alle grilligheden die daarmee samengaan.
36:01
January 20, 2019
Olivier Rikken: Blockchain is slechts voor specifieke problemen dé oplossing
Wie leest over blockchain bekruipt al snel het gevoel dat de nieuwe technologie wordt neergezet als een alles-in-één-oplossing. Decentralisatie zou dé oplossing zijn voor allerlei problemen die gaan over data, macht en eigenaarschap. Volgens Olivier Rikken is de hype echt, maar heersen er ook veel broodjeaapverhalen. “Blockchain is voor heel veel zaken namelijk helemaal niet nodig, of zelfs gewenst.” In dit gesprek met Paul van Liempt bespreek hij de zin en onzin van de blockchain-hype.
46:35
January 16, 2019
Jaap van Muijen: Een goede leider stopt op hoogtepunt
De baan voor het leven is niet meer van deze tijd. Steeds vaker wordt er van mensen verwacht dat ze zich kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden, ook op latere leeftijd. Maar is dat eigenlijk wel mogelijk? Kunnen mensen na een bloeiende carrière een ander talent ontwikkelen? In dit gesprek vertelt Jaap van Muijen, hoogleraar psychologie aan Nyenrode, over de wetenschap achter talentontwikkeling en zijn eigen ervaringen.
47:38
January 16, 2019
Jelle van Baardewijk: Is bedrijfskunde in huidige vorm eigenlijk wel een universitaire studie?
De studie bedrijfskunde is veruit de grootste studie van het land. Duizenden ambitieuze studenten kiezen ieder jaar voor een opleiding tot bedrijfskundige, vaak met het idee om later manager of consultant te worden. Als laatste afslag voor het werkende leven is de universiteit in theorie een uitstekende plek om gezamenlijk over het goede leven na te denken, maar in de praktijk komt daar bar weinig van terecht. In dit interview legt hij uit waar het aan schort en wat er beter kan.
1:00:29
January 16, 2019
Make your own podcast for free with Anchor!