Skip to main content
Szyb Kultury

Szyb Kultury

By Szyb Kultury
Szyb Kultury to podcast historyczno-kulturalny Klubu Jagiellońskiego Katowice.
"Śląsk sztuką pisany" to innowacyjny cykl podcastów, w którym w formie swobodnej konwersacji opowiadamy dzieje i bogactwo kulturowe całego historycznego Śląska poprzez wybrane dzieła kultury. Podcast prowadzą Barbara Szustakiewicz-Przybyłka i Zbigniew Przybyłka.
Where to listen
Amazon Music Logo

Amazon Music

Castbox Logo

Castbox

Spotify Logo

Spotify

Currently playing episode

Śląsk po husycku – Trylogia husycka Sapkowskiego cz. 1

Szyb Kultury

1x
Śląsk po husycku – Trylogia husycka Sapkowskiego cz. 1
Podczas gdy jagiellońską Polskę i Litwę u schyłku średniowiecza pochłaniał konflikt z Zakonem Krzyżackim, śląskim książętom i prałatom, lennikom Korony św. Wacława, sen z oczu spędzali husyci. Był to protoprotestancki ruch odnowy czeskiego chrześcijaństwa, czy też, jak to woli, kacerze i wrogowie Chrystusa. Bezskutecznie ruszyło na nich pięć krucjat, aby przywrócić Czechów na łono Kościoła katolickiego, czy też, jak to woli, wpędzić ich z powrotem pod papistowskie jarzmo... W odwecie taboryci, radykalne skrzydło husytów, ruszyli w "rejzy" na Śląsk i inne okoliczne krainy, aby nieść swoją wiarę, a przy okazji grabić i palić miasta i klasztory. Wszak każda rewolucja wymaga ofiar...  Po tę barwną, a słabo znaną epokę w historii Śląska sięgnął Andrzej Sapkowski, autor kultowej sagi o Wiedźminie. Przed 20 laty uraczył nas trzech powieści, "Narrenturm", "Boży bojownicy" i "Lux Perpetua", nazywaną również trylogią husycką albo śląską. Miłość, przygoda, magia i wojna – to tylko niektóre składniki fanastyczno-historycznego koktajlu, który zaserwował czytelnikom Sapek. W dzisiejszym odcinku Basia głównie kręci nosem, uważając, że fantasy to rozrywka dla dużych chłopców, a Zbyszek cierpi na dysonas, próbując pogodzić historię faktyczną z literacką fikcją. W odcinku wykorzystano fragmenty następujących utworów: – Poranek Kojota (Polska 2001, reż. O. Lubaszenko) – Jan Hus (Czechosłowacja 1955, reż. O. Vávra) – Narrenturm (autor A. Sapkowski, adaptacja audio Polskie Radio i Audioteka.pl) – Boży Bojownicy (autor A. Sapkowski, adaptacja audio Polskie Radio i Audioteka.pl) – Ktož jsú boží bojovníci (husycki chorał z XV w.) (słowa i muz. tradycyjne, wyk. Pražský Filharmonický Sbor, 1962) – wywiad z A. Sapkowskim w warszawskim Empiku w 2008 r. (https://youtu.be/NceQWEIi774) – wideoblog Kasi Babis 30.11.2020 (https://youtu.be/sguCO_aWATM) Odcinek stanowi część cyklu "Śląsk sztuką pisany" i został zrealizowany w ramach grantu Muzeum Historii Polski "Patriotyzm Jutra". 
32:27
September 22, 2022
Wrocław i Śląsk od Lutra po dziś – "Mikrokosmos" Normana Daviesa cz. 2
Ciągniemy dalej naszą rozmowę o Wrocławiu i Śląsku na kanwie "Mikrokosmosu" N. Daviesa i R. Moorehouse'a. Zaczynamy od 1526 r., kiedy to Śląsk dostaje się pod panowanie Habsburgów, a potem przechodzimy przez czasy pruskie aż po wiek XX. Rozmawiamy m.in. o reformacji, nepomukach (wiecie, co to?) i aż trzech różnych wojnach. Dowiecie się również, czym śląscy Żydzi różnili się od polskich, i o chodziło w propagandzie tzw. Ziem Odzyskanych.  W odcinku wykorzystano fragmenty następujących utworów: – Ziemia Obiecana (Polska 1974, reż. A. Wajda, głos A. Pszoniak) – Hohenfriedberger Marsch (autor nieznany) – Mars napada (słowa, muz. i wyk. K. Staszewski) – Wrocławska Piosenka (muz. J. Harald, wyk. Kapela Dreptaki). Na grafice przedstawiono pomnik św. Jana Nepomucena przy kościele pw. św. Macieja we Wrocławiu (źródło: Wikimedia Commons) Odcinek stanowi część cyklu "Śląsk sztuką pisany" i został zrealizowany w ramach grantu Muzeum Historii Polski "Patriotyzm Jutra". 
35:59
September 02, 2022
Portret śląskiego miasta – "Mikrokosmos" Normana Daviesa cz. 1
"Mikrokosmos. Portret miasta środkowoeuropejskiego" autorstwa Normana Daviesa i Roogera Moorehouse to napisana z rozmachem, kompleksowa – ale wolna od kompleksów – monografia miasta Wrocław/Breslau. Książka dwóch brytyjskich autorów jest dla nas okazją do rozmowy nie tylko o Wrocławiu, ale także o całym Śląsku. "Mikrokosmos" jest to znakomite wprowadzenie w historię Śląska, bo w dziejach jego historycznej stolicy znajdujemy wierne odbicie wydarzeń, które zdefiniowały tożsamość regionu, od piastowskiej kolebki, poprzez czasy czeskie, austriackie i pruskie, aż po katastrofę 1945 r. i odbudowę polskiej państwowości na tym obszarze.  W grafice wykorzystano drzeworyt z wedutą Wrocławia z wydanego w 1493 r. Liber chronicarum.  Odcinek stanowi część cyklu "Śląsk sztuką pisany" i został zrealizowany w ramach grantu Muzeum Historii Polski "Patriotyzm Jutra". 
40:49
August 29, 2022