Skip to main content
Groetjes uit Shambhala

Groetjes uit Shambhala

By Jonas Slaats & Paul van der Velde
Met een kritische blik en een gezonde dosis humor ontrafelen hoogleraar Paul van der Velde en theoloog Jonas Slaats verschillende vormen van hedendaagse spiritualiteit en esoterie.
Where to listen
Apple Podcasts Logo

Apple Podcasts

Castbox Logo

Castbox

Google Podcasts Logo

Google Podcasts

Overcast Logo

Overcast

Pocket Casts Logo

Pocket Casts

RadioPublic Logo

RadioPublic

Spotify Logo

Spotify

Currently playing episode

Reïncarnatie in verschillende gedaantes

Groetjes uit Shambhala

1x
Reïncarnatie in verschillende gedaantes
Een groot deel van de bevolking gelooft in reïncarnatie, ook wanneer mensen zich bekennen tot religies die niet met reïncarnatie geassocieerd worden. Zo blijkt uit onderzoek dat 29% van de Amerikaanse christenen in reïncarnatie gelooft. Onder katholieken gaat dat zelfs om 36%. De kans lijkt groot dat het in landen als Nederland en België om gelijkaardige of zelfs hogere cijfers gaat. Het leek Paul en Jonas dan ook een goed idee om een diepe duik te nemen in deze specifieke kijk op het leven na de dood die een belangrijk onderdeel vormt van allerhande hedendaagse spiritualiteiten. In hun gesprek hebben ze het over de geschiedenis van het reïncarnatieconcept, over de verschillen en gelijkenissen tussen Aziatische en Westerse opvattingen, over de invloede van moderne esoterie op het hedendaagse concept, en over de wijze waarop vooruitgangsdenken hemel-en-hel-ideeën naar de marge duwde. Op sommige momenten wordt het ook wat persoonlijker: Paul deelt zijn potentiële reïncarnatieherinneringen en Jonas legt uit hoe hij zelf in de loop van zijn leven meerdere malen op andere manieren over reïncarnatie ging denken. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin. Afbeelding afkomstig van Himalayan Academy Publications, Kapaa, Kauai, Hawaii (CC BY-SA 2.5)
43:59
August 01, 2022
Meervoudig religieus zijn
Een Shambhala-special met professor André van der Braak. Als hoogleraar comparatieve filosofie van de religie bestudeert André van der Braak al enkele jaren het fenomeen van ‘meervoudig religieus toebehoren.’ Uit onderzoek blijkt immers dat zo'n 24% van de Nederlanders elementen uit verschillende religies met elkaar combineert. De ene gaat daar al wat verder in dan de andere. Sommigen stellen een vrijblijvend spiritueel pakket samen met praktijken en symbolen uit verschillende tradities. Anderen kiezen er dan weer voor om zich intensief te verdiepen in twee of meerdere religies. Aangezien Jonas zelf ook te catalogeren valt als een ‘meervoudig religieus toebehoorder’, klopte hij maar al te graag aan bij professor van der Braak voor een uitvoerig gesprek over dit alles. Is het verschijnsel wel uitzonderlijk, wanneer we een breder historisch en crosscultureel perspectief innemen? Wordt het niet begrijpelijker wanneer we religies eerder als een soort talen te bekijken? En schuilt onder dit thema niet steeds ook een theologisch debat over de vraag of alle religies uiteindelijk wel of niet naar hetzelfde eindpunt leiden? ------ Meer info over André van der Braak vind je op avdbraak.nl De foto bij deze aflevering toont een Thais beeld van de Cundi, een verschijning van zowel de Indische godin Durga als de Chinese bodhisattva Guanyin. In de Boeddhistische Wat Plai Laem tempel, waar het beeld zich bevindt, staan ook beelden van Ganesha, Vishnu en Shiva. De foto is dus een mooi voorbeeld van wat in de podcast besproken wordt. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
55:16
June 20, 2022
Dans, extase en heling
Dans en extase zijn een belangrijk onderdeel van talloze religieuze en spirituele contexten. In Europa was dat lange tijd minder prominent het geval, maar daar lijkt de laatste jaren verandering in te komen. Zo worden bijeenkomsten van Vijf Ritmes en Ecstatic Dance steeds frequenter georganiseerd in België en Nederland. Anders dan op festivals of in dansclubs, is daar ook steevast een ritueel aspect mee verbonden. De omkadering ademt een sfeer van hedendaagse spiritualiteit en de deelnemers zien de dans dikwijls als een vorm van heling. Zo worden oude tradities nieuw leven in geblazen. Jonas geraakte door dit alles gefascineerd en las het boek Dancing in the Streets: A History of Collective Joy, van de Amerikaanse historica Barbara Ehrenreich. In deze aflevering deelt hij enkele inzichten die hij uit dat boek haalde. Dat leidde tot een gesprek over Paul’s eigen ervaringen met Indische tempeldans, over de historische redenen waarom Christenen ophielden met dansen in hun kerken, over de uiteenlopende vormen van extase die met het dansen gepaard gaan, over de depressie die volgt wanneer je collectief dansen in de kiem smoort en over de grote nood die mensen voelen om het religieuze ook met hun lichaam te beleven. Doorheen dit alles zitten deze keer dan ook ook verschillende muzikale voorbeelden verweven. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
45:59
May 18, 2022
Ufo's toen en nu
Een Shambhala special met Taede Smedes en Arjan Sterken. Als je vroeger over UFO’s sprak, werd je erg argwanend bekeken. De laatste jaren kwam daar verandering in. Het wordt steeds gewoner om je wel degelijk vragen te stellen over sommige onverklaarbare fenomenen in de lucht. Niet in het minst omdat de Amerikaanse overheid ondertussen te kennen gaf dat ze er wel degelijk expliciet onderzoek naar doet. En ook vanuit academische hoek groeit de aandacht voor het fenomeen. Hebben we dan geregeld buitenaards bezoek op onze planeet? Dat is moeilijk te zeggen. Vanaf de tweede helft van de vorige eeuw worden UFO’s steevast met science fiction taferelen geassocieerd, maar gelijkaardige fenomenen worden al eeuwenlang beschreven en vroeger vooral als verschijningen van geesten of spirituele tekenen geïnterpreteerd, in overeenstemming met de gangbare religieuze kaders. Om dit alles verder uit te diepen zaten we nog eens samen met Taede Smedes, die recent het boek uitbracht We zijn misschien niet alleen: UFO’s toen en nu waarin hij een overzicht biedt van de concrete feiten die we wel degelijk kunnen verzamelen rond het UFO-fenomeen. Voor de gelegenheid haalden we er daarenboven Arjan Sterken bij. Als onderzoeker aan de Radboud Universiteit, bestudeert hij het thema immers vanuit de religiewetenschappen als een vorm van mythologie. Paul en Taede vertelden over hun eigen UFO-waarnemingen, we grasduinden in oude mythologische verhalen rond objecten in de lucht, we bespraken de spirituele betekenisgeving die UFO-verhalen aan velen bieden en we stelden onze gasten uiteraard ook de vraag of ondertussen wat duidelijker is wat die mysterieuze fenomenen in werkelijkheid zouden kunnen zijn. Voor meer over Taede en zijn publicaties: tasmedes.nl Voor meer over Arjan en zijn publicaties: ru.nl/personen/sterken-a ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
56:05
April 25, 2022
Onbetamelijke theologie en de spiritualiteit van bevrijding
Een Shambhala special met Janneke Stegeman Er zijn niet zo erg veel mensen die je kan aankondigen als een expert ‘onbetamelijke theologie.’ Maar dat kan wel met voormalig theoloog des vaderlands Janneke Stegeman. Jonas klopte bij haar aan om dat onderwerp wat grondiger onder de loep te nemen en na te gaan in welke mate we ook over ‘onbetamelijke spiritualiteit’ kunnen spreken. In hun gesprek vertrokken ze vanuit een stukje tekst waarin Janneke ooit heel kernachtig enkele basisprincipes van onbetamelijke theologie verwoordde: “Ik hou me bezig met onbetamelijke theologie. Dat gaat precies over wat we rein en wat we onrein verklaren. Het gaat over lichamelijkheid. Onbetamelijke theologie zegt: ook de ervaringen met en van ons lichaam doen ertoe in de theologie. Alles wat ik meemaak, maak ik mee als dit lichaam. Alles wat ik heb meegemaakt is opgeslagen in dit lijf, het is erdoor getekend. Geraakt worden gaat via mijn lichaam, zoals ook uw lichaam betrokken is bij alles wat u doet. Je lichaam, de manier waarop jij beweegt, vertelt een verhaal, zonder woorden. Daar komt bij: we hechten op allerlei manieren betekenis aan lichamen. Dat zorgt ervoor dat mensen worden buitengesloten. Jonge gladde lichamen worden geïdealiseerd, andere lichamen bespot of terzijde geschoven. Ze voldoen niet aan de norm, ze zijn niet normaal, ze bedreigen wat we normaal vinden. Onbetamelijke theologie daagt die norm uit. Niet om te choqueren of te stangen, hoewel het zeker ongemakkelijk kan zijn stil te staan bij lichamelijkheid. Het doel is niet dat iedereen ‘onbetamelijk’ wordt, maar dat zichtbaar wordt hoe mensen als ‘onbetamelijk’ ter zijde worden geschoven. Om zo ruimte te maken.” Het bleek de perfecte aanzet voor genuanceerde reflecties over de plaats van lichamelijkheid in hedendaagse spiritualiteit, over de mogelijke politieke consequenties daarvan en over een oud schilderij waarin Jezus vrouwelijke borsten heeft. Voor meer info over Janneke en een overzicht van haar werk: www.jannekestegeman.com ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin. De Afbeelding van deze aflevering is een gedeelte van het schilderij uit Notre-Dame à la Rose in Lessines dat vermeld wordt in de podcast.
44:52
March 23, 2022
Een oproep van Paul en Jonas
De eerste 5000 downloads van Groetjes uit Shambhala zijn ondertussen een feit. Daarom wilden we onze trouwe luisteraars graag even bedanken en van de gelegenheid gebruik maken voor een kleine oproep. 
03:51
March 10, 2022
Thich Nhat Hanh en mindfulness
Op 22 januari overleed Thich Nhat Hanh, de aartsvader van de mindfulness. Het spreekt dan ook voor zich dat we een aflevering wijden aan deze man en zijn belangrijke spirituele erfenis. We gaan dieper in op zijn vredeswerk en zijn nalatenschap van 'engaged buddhism'. We plaatsen het ook allemaal even in een historische en politieke context. Vervolgens bespreken we ook de invloed van Jon Kabat-Zinn, een andere grondlegger van de mindfulness. Kabat-Zinn was immers een directe leerling van Tich Nhat Hanh. Het was vooral door zijn toedoen dat de praktijk wereldwijd bekend werd als een ondersteuningstechniek voor psychotherapie. Maar hoewel we op dat vlak zeker naar mooie resultaten kunnen verwijzen, plaatsen we ook wat kritische kanttekeningen bij die verdere ontwikkelingen van de mindfulness. Want onder een laag van wetenschappelijkheid, verhult zich soms ook behoorlijk wat commercialiteit. Er is vandaag zelfs sprake van een militarisering van de mindfulness. We bespreken daarom ook hoe dat soort fenomenen zich verhouden tot de oorspronkelijke bron en hoe de verschillende gezichten van mindfulness met elkaar verbonden zijn. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
51:01
February 21, 2022
Rechts populisme en spiritualiteit
Een Shambhala special met Ernst van den Hemel. Jonas is al langer fan van het onderzoekswerk van dr. Ernst van den Hemel. Want telkens weer toont het aan dat religie helemaal niet zo sterk verdwenen is uit onze samenleving als veel mensen denken. Het laat zien dat categorieën als religieus, spiritueel en seculier helemaal niet netjes van elkaar te onderscheiden zijn. Zo richt Ernst al enige tijd zijn onderzoekspijlen op de verwevenheid van religie en spiritualiteit met (extreem)rechtse politiek. Voor velen is het moeilijk om zich in te beelden dat daar inderdaad verbanden tussen bestaan, maar ze liggen nochtans voor het grijpen. Zo onderzocht Ernst het twitterdiscours van o.a. de PVV, de partij van Geert Wilders, en liet hij zien wat voor belang daarin gehecht wordt aan een concept als ‘de joods-christelijke cultuur’. Bij de FvD van Thierry Baudet is dat niet anders. Ook in Vlaanderen zie je eenzelfde verband tussen rechts populisme en het oprakelen van een vermeende rechte lijn tussen de ‘cultuureigen’ religieuze traditie en het hedendaagse secularisme. Dezelfde termen worden bijvoorbeeld geregeld gebruikt door partijboegbeelden uit de Vlaams nationalistische partij N-VA. En uiteraard is de band tussen religie en rechts ook in andere delen van de wereld van groot belang, zoals in de VS waar veel christelijke groeperingen zich achter Trump schaarden. In hun gesprek doken Jonas en Ernst doken eerst in enkele onderzoeksresultaten om na te gaan hoe (a)religieus dat soort partijen in werkelijkheid zijn en in welke mate een concept als ‘joods-christelijk’ wel of niet op zijn plaats is binnen hun discours. Vervolgens stelden ze zich ook de vraag of we misschien zelfs over vormen van ‘rechtse spiritualiteit’ kunnen spreken en welke band die dan heeft met grotere, wereldwijde maatschappelijke omwentelingen op religieus en politiek vlak. Voor meer info over Ernst en een overzicht van zijn werk, zie https://vandenhemel.net/ ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
47:03
January 26, 2022
Zingeving en zelfontplooiing
“Kunnen we eigenlijk wel vanuit het concept 'zin' naar religies en levensbeschouwingen kijken, of leggen we dan een vreemd concept op aan vele religies en levensbeschouwingen?” Deze prachtige vraag werd ons doorgestuurd door Jochem Quartel, de hoofdredacteur van Narthex, het Nederlandse tijdschrift voor levensbeschouwing en educatie. We gingen er maar al te graag op in. Daarenboven is zingeving het perfecte thema voor onze eerste podcast van het nieuwe jaar. We hebben het over roeping als christelijke voorloper van zingeving, over de hypothese dat zingeving pas een begrip kon worden wanneer eerst alle zin werd weggedacht vanuit een materialistisch wereldbeeld, over de wijze waarop vele religieuze tradities metrum in het leven brachten, over (sva)dharma als richtinggevende kader binnen de kosmische eb-en-vloed, over zingeving als één van de belangrijkste vraagstukken in veel science-fiction literatuur, over de dubbelzinnigheid van de Bhagavad-Gita, over het verschil tussen hedendaagse zelfontwikkeling en traditionele 'zelfafwikkeling', en over het feit dat Sanskrietteksten geen onderscheid maken tussen het hogere Zelf en het lagere zelf zoals de westerse vertalingen het vaak doen uitschijnen. Een hele boterham dus. Maar toch is het weer allemaal nauw met elkaar verbonden. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
37:21
January 05, 2022
Zen en het evenwicht tussen actie en contemplatie
Een Shambhala-special met Tom Hannes. De naam 'Tom Hannes' doet vermoedelijk een belletje rinkelen bij vele Nederlanders en Belgen die zich laten inspireren door boeddhisme. Hij is namelijk de auteur van boeken zoals 'Zen en het konijn in je brein', 'Leven in het nu: een filosofische zoektocht' en 'Wat kan ik leren van de Boeddha?'. Geregeld publiceert hij ook scherpe opinies waarbij zijn kritische overwegingen over politiek en samenleving steevast gevoed worden door de zentraditie waarin hij zich wortelt. Tom leek dan ook de perfecte gesprekspartner om het begrip 'zen' onder de loep te nemen. Want hoewel zen niet meer weg te denken is uit de hedendaagse spiritualiteit, roept het vaak heel gevarieerde beelden op, van mediterende monniken tot een tas thee drinken aan een klaterend beekje. Jonas en Tom probeerden daarom de term eerst wat helderder te krijgen en verschillende soorten zen van elkaar te onderscheiden. Vervolgens hadden ze het over Tom's persoonlijke spirituele weg: van new age zen naar meer orthodoxe praktijken als monnik naar zijn huidige pogingen om zen te koppelen aan hedendaagse sociale en politieke omwentelingen. Van daaruit gingen ze ook dieper in op het nut van rituelen, op de dogmatiek die je soms ook in zen-middens aantreft en op het gevaar van de status-quo te bevestigen wanneer je je boven alle leed verheven waant. En dat alles bracht hen uiteindelijk tot een boeiende uitwisseling over de eeuwige zoektocht naar het evenwicht tussen actie en contemplatie. Voor meer info over Tom Hannes en een overzicht van zijn boeken, zie https://tomhannes.be ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
35:51
December 13, 2021
Samenzwevers of waarheidszoekers?
De laatste twee jaar geraakte de term ‘de samenzweving’ steeds meer ingeburgerd. Het is een equivalent van het Engelse ‘conspirituality’ en verwijst naar een groeiende overlap tussen de wereld van spiritualiteit, wellness, verzet tegen de covidvaccins en het aanhangen van samenzweringstheorieën. Maar is zo’n term wel op zijn plaats? Gooit die niet te veel verschillende denkwijzen op een hoop? En creëert zo’n term geen gevaarlijk wij-zij-denken? Om dit soort vraagstukken te bespreken, zaten Paul en Jonas deze keer samen met onderzoeker Arjan Sterken. Al menige jaren verdiept Arjan zich moderne mythologische teksten over monsters en aliens, new age spiritualiteit en nieuwe religieuze bewegingen. Het werd een erg rijke uitwisseling over mogelijke verklaringen voor de argwaan rond coronabestrijding in sommige spirituele kringen, over antisemitische legenden als voorlopers van Qanon, over de rol van reële complotten en over oude vormen van extreemrechtse esoterie. Dat alles is namelijk van groot belang om de verschillende lagen van ons thema te achterhalen.
41:42
November 18, 2021
Kabbala: joodse mystiek van vroeger en vandaag
Een Shambhala Special met Marianne Van Praag Wat hebben Madonna, Britney Spears en Chassidische Joden met elkaar gemeen? De kabbala vormt voor hen een belangrijke bron van spirituele inspiratie. De kabbala is immers een oude strekking van joodse mystiek die vandaag ook onder niet joden veel navolging vindt. Jonas ging erover in gesprek met Marianne van Praag, de vrouwelijke Rabijn van de liberale Joodse gemeente in Den Haag. In dat gesprek gaan ze dieper in op de plaats van de kabbala binnen de bredere joodse traditie, reflecteren ze over de hedendaagse vormen van populaire joodse mystiek en vertelt Marianne hoe de kabbalistische symbolische haar eigen kijk op de Torah en haar leven beïnvloedde. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
53:05
October 28, 2021
Is het boeddhisme een religie of niet?
De vraag of het boeddhisme al dan niet een religie is, steekt geregeld de kop op. Velen beschouwen het liever als een levensfilosofie en voelen er zich net toe aangetrokken omdat het geen religieuze traditie zou zijn. Ook wanneer we lezingen geven, komt dat geregeld aan bod in de vragen en opmerkingen van het publiek. Daarom dachten we dat het goed kon zijn om de vraag eens frontaal te lijf te gaan in deze aflevering. We vertellen over Aziatische boeddhisten die het liever wel als een religie bestempelen, we bespreken het interessante feit dat het boeddhisme in de negentiende eeuw net als eerste tot de categorie ‘wereldreligies’ werd gerekend en we leggen de koloniale denkwijzen bloot die nog steeds doorschemeren in de hedendaagse kijk op het boeddhisme als een meer rationele spiritualiteit. -- In het gesprek verwijst Jonas ook naar een interessante, korte documentaire over hindoes die Moeder Theresa vereren. Je vindt die via deze link. ‘Groetjes uit Shambhala’ is een productie van Volzin.
38:24
October 04, 2021
Inayat Khan en het universeel soefisme
Een Shambhala special met Nuweira Youskine. Inayat Khan staat geboekstaafd als de verspreider van ‘het universeel soefisme’. In het begin van de 20ste eeuw naar de VS trok om er de Indiase muziek te laten weerklinken, maar het waren vooral zijn spirituele ideeën die veel mensen naar hem toetrokken. Hij barste nu eenmaal van het charisma. Tot op vandaag vind je over de hele wereld aanhangers van deze inspirerende figuur. Maar de manier waarop zijn ideeën verspreid geraakten, mag ook vragen oproepen over enkele intrigerende tendensen binnen de hedendaagse spiritualiteit – niet in het minst over de manier waarop velen de mystiek van het soefisme proberen los te koppelen van de traditionele islam. Om dat alles wat verder uit te vlooien ging Jonas voor een keer niet met Paul in gesprek en wel met Nuweira Youskine, een achternicht van Inayat Khan. Dat werd dus de allereerste ‘Shambhala special’. Met veel historisch inzicht en enkele sappige anekdotes verhelderde Nuweira hoe de reële Inayat Khan soms sterk verschilde van de beeldvorming errond. Het leidde hen uiteindelijk tot een interessante filosofische uitwisseling over de relatie tussen het universele en het particuliere – en bijgevolg tot enkele kritische kanttekeningen bij de term ‘universeel soefisme’. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
45:24
September 13, 2021
Wetenschap en spiritualiteit
We kregen bezoek in Shambhala. En wat voor bezoek! Taede Smedes is filosoof, theoloog en journalist. Hij verdiept zich al jaren in de relaties tussen wetenschap, religie en spiritualiteit en schreef er verschillende boeken over. Het was bijgevolg een waar genoegen om met Taede van gedachten te wisselen over de spirituele en religieuze drive van grote wetenschappers, over de plaats van quantummechanica in hedendaagse esoterie, over de nogal kapitalistische wetenschappelijkheid achter sommige vormen van mindfulness en over het feit dat de oerknal misschien meer ruimte voor het goddelijke laat dan velen denken. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin. Taede Smedes' website is tasmedes.nl
59:51
August 19, 2021
De balans tussen vrouwelijke en mannelijke energie
In veel hedendaags esoterische gedachtegoed wordt een expliciete aandacht voor vrouwelijke energie geassocieerd met een focus op verinnerlijking, natuur en lichamelijkheid. Dat vormt dan een tegengewicht voor de dominante maatschappelijke focus op ratio, vooruitgang en materie. Zo'n insteek biedt velen een begrijpelijke spirituele houvast in hun zoektocht naar persoonlijk en maatschappelijk evenwicht. Maar er schuilen ook potentiële valkuilen in dat denkkader, want het gaat soms ook gepaard met misplaatste projectie en essentialisering. Een diepe duik in deze tweeledigheid zorgde voor een aflevering over Jungiaanse principes als animus, anima en de schaduw, over de eigenaardige traumaspiritualiteit van Kaia Ra, over de manier waarop de kosmos in balans blijft door melk over Shiva's lingam te gieten en over de urgente ecospiritualiteit achter veel zoektochten naar de balans tussen mannelijke en vrouwelijke energie. ------ 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
43:59
July 14, 2021
Tantra en erotische spiritualiteit
Spiritualiteit en seksualiteit lijken goed samen te gaan in het tantrisme. In de vele tantraworkshops die her en der aangeboden worden, exploreert men het eigen lichaam en gaat men aan de slag met erotische massages in een poging meer balans te vinden tussen mannelijke en vrouwelijke energieën. Als inspiratiebron verwijst men daarbij ook vaak naar de oude tantratradities uit India. Op verschillende vlakken is echter niet zo duidelijk hoezeer ‘oosterse’ en ‘westerse’ tantra werkelijk met elkaar verbonden zijn. Zo staat bevrijdende seksualiteit helemaal niet centraal in Indische tantra. In veel klassieke tantrateksten blijft het zelfs geheel afwezig. In ons gesprek probeerden we daarom te verhelderen wat er dan wel de kern van vormt en een breder perspectief op de verschillende vormen van tantra te ontwikkelen. En ja, uiteraard hadden we het ook over de Kama Sutra en wat dat beroemde boek in dit alles wel of niet te betekenen heeft. ------ De afbeelding van deze aflevering is een reliëf van het befaamde Khajuraho tempelcomplex. 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
37:42
May 26, 2021
Hoe goed is je goeroe? (Of je sensei of je sjeik?)
Het volgen van een leermeester is niet alleen van groot belang in veel traditionele religies maar ook in verschillende vormen van hedendaagse spiritualiteit. Wanneer sommigen zo’n leermeester(es) ontmoeten, verliezen ze al eens hun gezonde verstand. Ze laten zich meeslepen door hun spirituele vuur en blijven blind voor de kleine kantjes van hun goeroe, sensei of sjeik. Maar totaal onredelijk is het concept nu ook weer niet. Oprecht 'goeroeschap' kan wel degelijk op zijn plaats zijn. Het leek ons dan ook goed die tweeledigheid wat diepgaander te onderzoeken en een paar richtlijnen te formuleren om het kaf van het koren te scheiden. --- In de afbeelding van deze aflevering zie je van links naar rechts Sjeik Nazim al-Haqqani, Sadhguru en Andrew Cohen – drie figuren die we, naast enkele andere, kritisch onder de loep namen in ons gesprek. --- 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
39:19
April 26, 2021
Mystiek en politiek
Hoewel religie vaak met behoorlijk wat argwaan benaderd wordt, is er een grote interesse in mystieke tradities. Mystiek associëren we met persoonlijke ervaringen en innerlijke omwentelingen, terwijl religie sterker verbonden lijkt met uiterlijke geboden en verboden. Deze tweedeling, waarvan veel hedendaagse spiritualiteit sterk doordrongen is, zorgt er echter voor dat we uit het oog verliezen hoezeer mystiek en politiek zowel vroeger als nu dikwijls met elkaar verweven zijn. Want jezelf ontdoen van je ego en vervuld worden door een diepere kracht, kan soms erg verschillende richtingen uitgaan. Om die tweeledigheid wat verder te ontrafelen meanderen Paul en Jonas deze keer door het soefisme van Khomeini, het animisme van de junta en Aung San Suu Kyi  in Myanmar, de twee zijden van Bernardus van Clairvaux en de orakels van de Dalai Lama’s. --- 'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
36:03
March 30, 2021
In de huid van de Boeddha
De vele Boeddha's in onze sauna's hebben steevast een mysterieuze glimlach op de lippen, maar de oorspronkelijke figuur stond veeleer bekend om zijn strengheid. Dat soort discrepanties wordt geregeld over het hoofd gezien wanneer men in Westerse landen met het boeddhisme aan de slag gaat. Daarom doken we wat dieper in enkele hardnekkige misverstanden rond deze traditie (zoals het idee dat het boeddhisme veel minder geweld zou kennen dan andere religies) en bespraken we hoe er vandaag geheel nieuwe vormen van boeddhisme ontstaan (zoals de psychotherapeutische en hedonistische varianten). Een handige leidraad in dit alles was Pauls jongste boek: "In de huid van de Boeddha." ------------Meer info over Pauls boek vind je hier: https://www.uitgeverijbalans.nl/boeken/in-de-huid-van-de-boeddha ---'Groetjes uit Shambhala' is een productie van Volzin.
40:16
February 22, 2021
Mediteren en ‘in het nu zijn’
Een luisteraar stelde ons enkele vragen rond onze visie op meditatie en ‘in het nu zijn’. We gingen er maar al te graag op in. Het werd een gesprek over het feit dat het boeddhisme helemaal niet altijd zo op meditatie gericht is en dat hedendaagse meditatieve praktijken vaak veel christelijker zijn dan we vermoeden. We hadden het ook over de onmiskenbare waarde van die praktijken, over de wijze waarop we ze zelf al dan niet in ons leven integreren, over de nood aan 'in-oefening' en over volheid vs. leegte in het ‘nu moment’. En op de één of andere manier bracht dat alles ons ook tot dieet-boekjes voor monniken in Sri Lanka.
33:25
January 27, 2021
De verschillende vormen van Shambhala
Shambhala. Dat mythische oord waar eeuwenoude hoogverheven spirituele zielen zich schuilhouden. Waar komt dat concept oorspronkelijk vandaan? En hoe gaan mensen er vandaag mee om? Het leek ons goed om dat in deze tweede aflevering te verduidelijken. Niet alleen omdat de titel van onze podcastreeks ernaar verwijst maar ook omdat zo’n schijnbaar onschuldig concept ons toch behoorlijk wat over hedendaagse spiritualiteit kan leren. Afbeelding: een beeld van Tibet, zoals geschilderd door de befaamde Nicholas Roehrig
18:20
November 11, 2020
De theosofie en haar impact op hedendaagse spiritualiteit
De theosofie is vandaag niet meer zo heel erg bekend, maar deze spirituele stroming had een enorme impact op de wijze waarop we met z’n allen naar spiritualiteit en religie gingen kijken. Als stichters van de theosofie zorgden Helena Blavatsky, Henry Olcott en William Judge er immers voor dat verschillende ideeën wijd verspreid geraakten en vandaag nog steeds doorleven in allerhande vormen van hedendaagse New Age. Hun 'geheime leer' blijkt alleen niet zo 'geheim'.Afbeelding: Morya, één van de verlichte meesters uit het oosten waarvan Blavatsky beweerde dat ze er contact mee had.
35:00
October 21, 2020
Trailer: het wie, wat en waarom van onze podcastreeks
Een korte trailer met wat meer uitleg over onze 'Groetjes uit Shambhala' podcasts.
02:18
October 07, 2020